جایگاه روایات در تفسیر آیات قرآن

چرا [اینطور می‌گوید]؟ چون تمام کارها زیر سؤال می‌رود. برای‌اینکه کار‌های خودش و بقیه و بقیه زیر سؤال نرود، تمام حقایق را انکار می‌کند. تمام واقعیّات را انکار می‌کند. خب تا یک‌هم‌چنین زمینه‌ای پیش نیاید که این افراد نمی‌توانند خودشان را نشان بدهند.

کدورت قلب، پیامد انکار

لذا شما نگاه می‌کنید چهره‌ها همه مسخ شده، همه عوض شده است. آدم نگاه می‌کند کدورت می‌گیردش، اصلاً منقلب می‌شود. اینها برای چیست؟ اینها برای این است که آمده دائم پرده انداخته روی پردۀ دیگر، [باز پرده انداخته] روی پردۀ دیگر! [همینطور مدام] دارد در نفسش [فرو]می‌رود، می‌رود، [مدام] انکار [می‌کند]، انکار[می‌کند]، تا جایی که هفتاد میلیون جمعیت ایران بیایند بگویند: [مسئله] این است؛ می‌گوید: نه‌خیر! این طور دیگر است! چه کسی گفته این‌ است؟! آقا هفتاد میلیون دارند می‌گویند این است، ـ‌ [حتی اطرافیان] خودشان هم دارند می‌گویند این‌طوری است، نه مخالف‌ها ـ [باز می‌گوید] اشتباه می‌کنند! چشمت عوضی می‌بیند! مثلاً این خربزه است، آب نیست! چشمت بیخود آب می‌بیند! این الآن هندوانه است، یک هندوانۀ به این بزرگی است! و انسان به اینجا می‌رسد!

این مراقبه‌ای که بزرگان و اولیاء می‌گویند انسان داشته باشد، برای این است که به اینجا نرسد. که همه یک چیزی بگویند، او برای ‌اینکه روی نفسش بایستد، یک حرف دیگر بزند. این مراقبه به خاطر این است که آدم به اینجا نرسد! لذا خواندن قرآن و امثال‌ذلک هیچ فایده‌ای ندارد. اگر شب تا صبح به نماز شب بگذراند فایده‌ای ندارد. قرآن را هر روز یک دوره بخواند، به جای یک حزبی که گفته‌اند اصلاً سی حزب، سی جزء بخواند فایده‌ای ندارد. چرا؟ چون اینها همه ـ عین خوارج ـ روی نفس انجام می‌شود. عین خوارج نهروان که قرآن می‌خواندند، بعد هم برمی‌داشتند سر زن مردم و بچۀ مردم را هم می‌بریدند¹. مثل خوارج هیچ فایده ندارد. این مسئله [اینطور] است.²

ارزش و جایگاه عمل بر اساس بصیرت

لذا اصلاً مسئلۀ ولایت امیرالمؤمنین باید مخفی بماند و نباید ظاهر بشود، تا اینکه ‌﴿لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖ﴾‌³ روشن باشد. وقتی که همه چیز واضح و آشکار هست، دیگر در آن جا کار کردن معنا ندارد. آنجا سفره، سفرۀ پهن است. وقتی همه چیز روشن است، و کسی نمی‌تواند انکار بکند، دیگر آنجا آمدن و برخلاف نفس حرکت کردن اصلاً معنا ندارد، فایده ندارد.