
سایت مکتب وحی، مرجع نشر و تبلیغ آموزههای اصیل اسلامی و تبیین مکتب عرفانی اولیای الهی، بهویژه آثار علامه طباطبایی، علامه طهرانی و آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی، شامل کتب، مقالات، سخنرانیها، دروس و پرسشوپاسخها میباشد. علاوه بر این، سایت، دارای نگارخانهای است که مجموعهای از آثار صوتی و تصویری از اولیای الهی را در خود جای داده است.
100K
آمار بازدید سالانه
952
سخنرانی
335
کتاب و مقاله
270
ویدئو و صوت
4844
پرسش و پاسخ
عرفا و بزرگان
۱۳۴۵ - ۱۴۱۶ هـ.ق
معرفی اجمالی عارف کامل و سالک واصل حضرت علّامه آیتاللَه العظمی حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَه نفسهالزکیة
با عرض سلام؛ بنده در مورد معجزات قرآن، تحقیقات بسیاری کردهام و از بسیاری مطالب علمی و جنبههای دیگر که در قرآن وجود دارد آگاه شدهام و برایم شکی نیست که این مطالب، از جانب پیامبر اسلام نیست و هیچ انسانی هم قدرت خلق چنین معجزهای را ندارد؛ چون تواناییهای انسان مشخص و محدود است. اما ما انسانها از موجودات دیگر این جهان آگاهی کامل نداریم. شاید موجودی وجود داشته باشد که تواناییهای او از انسان بیشتر باشد و قرآن نیز از ناحیۀ او باشد و علاوۀ بر آن، در همۀ جهات هم پیامبر را تحت حمایت خود قرار داده باشد که معجزات دیگر او ـ حتی شق القمر ـ را برایش انجام دهد. چگونه میتوان ثابت کرد که این موجودِ مقتدر، فقط خودِ خداست؟ شاید این موجود، خدایی که ما میپرستیم نباشد! هر چند این موجود، مخلوق خداست و قدرتش را نیز از خدا گرفته است.
هوالعلیم. اعتراف به اعجاز در قرآن، مساویِ اعتراف به انتساب ربوبی است؛ زیرا در خودِ قرآن به این مسئله تصریح شده است.
بسم اللَه الرحمن الرحیم. با سلام؛
چرا در قرآن، نام حضرت علی علیهالسلام به صراحت، به عنوان جانشین پیامبر اکرم برده نشده است؟
هوالعلیم. علّت این مطلب آن است که امیرالمؤمنین علیهالسلام حقیقتِ ولایت است و ولایت، باطن رسالت و مغز آن میباشد. ازآنجاکه باطن، همیشه باید در پشتِ ظاهر قرار گیرد و ظاهر همچو پوسته و قِشری حافظ آن باشد، بنابراین نمیتوان این حقیقت را ظاهر و آشکار در قرآن مطرح نمود؛ البته روایات و کلمات بزرگان در این باب بسیار است و بنده فقط اشارهای در اینجا نمودم.
و علت اینکه اسم پیامبر ذکر شده است، به جهت این است که پیامبر، هر دو جهت ظاهر و باطن را دارا بوده است. و به همین جهت است که خداوند، امیرالمؤمنین علیهالسلام را معیار و میزان حق و باطل قرار داده است و بهواسطۀ او، صفِ منافق از مؤمن متمیّز خواهد شد و رسول خدا فرمود: «ای علی! من بر تنزیل قرآن با مشرکین جنگ نمودم و تو بر تأویل قرآن [با آنها جنگ خواهی کرد]» و تأویل قرآن یعنی ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام. اگر اسم امیرالمؤمنین در قرآن میآمد که دیگر امتحان و ردّ و قبول افراد معنایی نداشت.
سلام علیکم؛
یکی از اساتید درس قرآن گفته است: «در هنگام قرائت هر آیهای که با کلمۀ جلالۀ اللَه شروع میشود ـ مثل آیةالکرسی و آیۀ نور ـ لازم نیست قبل از آن “اعوذ باللَه مِن الشیطان الرجیم“ بگویید». آیا این حرف درست است؟
هوالعلیم. خیر.
اگر در خانه قرآن بخوانیم ـ و فکر کنیم که درست میخوانیم ـ اما بعداً متوجه شویم در برخی بخشها، اشتباه داشتهایم، آیا در این صورت گناه کردهایم؟
به طور کلی، آیا خواندن قرآن با وجود خطا و اشتباه گناه محسوب میشود؟
هوالعلیم. اشکال ندارد.
سلام علیکم؛
در محافلِ اُنس با قرآن، قاری روی صندلی نشسته و برای حاضرین قرآن میخواند. آیا این کار صحیح است یا اینکه باید دو زانو و رو به قبله نشسته باشد؟
هوالعلیم. روی زمین نشسته و رو به قبله باشد.
سلام عليكم؛
با توجه به اینکه هنگام پخش نوار قرائت قرآن، انسان میتواند سکوت کند یا به کار خود بپردازد، اگر قرائت بهصورت پخش زنده باشد، حکم آن چگونه است؟
هوالعلیم. میتواند سکوت کند و در عین حال به کارش بپردازد.
سلام علیکم؛
اخیراً نرمافزارهای متونِ قرآن بر روی تلفنهای همراه عرضه گردیده است؛ حال آیا قرائت قرآن از روی موبایل، موجب بیاحترامی به قرآن نمیشود؟ آیا میتوانیم قبل از خواب، به صورت خوابیده از روی موبایل قرآن بخوانیم؟
با تشکر فراوان.
هوالعالم.
اشکالی ندارد.
آيا آراء و اندیشههای مفسّر در تفسير قرآن نقش دارد؟
هوالعلیم. قطعاً.
با سلام؛
حکم گوشدادن به موسیقی را همراه با دلایل قرآنی میخواهم. لطفاً آیاتی را که در اینباره وجود دارد در اختیارم بگذارید.
با تشکر.
هوالعلیم. در قرآن آیهای نداریم؛ ولی در روایات از بعضی از آیات به عنوان آلات موسیقی تفسیر شده است.
سورهها و آياتی که مربوط به خمس میشود را ذکر کنيد؟
با تشکر.
هو العلیم. از «کشف الآیات» پیدا کنید.
در قرآن چند آیه راجع به احکام وجود دارد؟
هوالعلیم.
حدود پانصد آیه.
آیا برای زن رعایت حجاب، اجباری است؟ لطفاً دلیلی قرآنی برای این مسئله بیاورید.
هوالعلیم. آری و آیه «وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِن …» [آیه 31 سوره نور] بر آن دلالت دارد.
حکم نمازِ شب در کدام سوره بر پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم واجب شده است؟
هوالعلیم. سورۀ اسراء: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً» [آیه 79 سوره اسراء]
با سلام و خسته نباشید؛ میخواستم بپرسم که با توجه به آیۀ 101 سورۀ نساء که خداوند میفرمایند: «هنگامی که سفر میکنید، گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه کنید، درصورتیکه از فتنۀ کافران بترسید؛ زیرا کافران، دشمن آشکاری برای شما هستند» و در آیۀ 103 سورۀ نساء خداوند میفرمایند: «و هنگامی که نماز را به پایان رساندید خدا را یاد کنید، ایستاده و نشسته و در حالی که به پهلو خوابیدهاید. و هرگاه آرامش یافتید نماز را بر پا دارید؛ زیرا نماز، برای مؤمنان وظیفهای است ثابت و دارای اوقات معین»؛ حالا با توجه به این دو آیۀ قرآن کریم، چرا ما در سفر کمتر از ده روز، نماز را شکسته میخوانیم درصورتیکه از کافران ترسی نداریم؟ مجوّز شکسته شدن نماز در سفر چیست؟ با تشکر.
هو العلیم. مُفاد آیۀ اول، نمازِ خوف است و ربطی به نماز مسافر ندارد. نماز شکسته برای مسافر ارفاقی است که خداوند به او دارد؛ گرچه مشقّتی برای او نداشته باشد.
طبق آیۀ شریفۀ 101 سورۀ نساء (وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا …) خواندن نماز بهصورت شکسته به شرط این است که ترس از فتنۀ کفار باشد؛ پس در جایی که این شرط نباشد نباید نماز را شکسته خواند. اگر نظر حضرتعالی قصر نماز در سفر به صورت مطلق میباشد، پس توجیه آیه چگونه است؟
هو العلیم. قصر در صلاة اختصاص به مورد خوف ندارد؛ بلکه اعمّ است و استدلال، اخصّ از مدّعا است.
سلام؛
محضر مبارکتان عرض میشود: با توجه به آیۀ ۷ سوره آلعمران، آیا تأویل آیات قرآن مخصوص خداوند است یا ائمه علیهمالسلام نیز از تأویل قرآن آگاهاند؟ با توجه به اینکه علامه طباطبایی در المیزان فرمودهاند: «دانستن تأویل قرآن مخصوص خداست».
«واو» در عبارت «وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ» چه نوع واوی است؟
هوالعلیم. اگر ائمه علیهمالسلام تأویل آیات را ندانند، پس اینهمه روایاتی که دربارۀ آیات از جانب آنها آمده است چه معنایی دارد؟ باید دانست که علم امام علیهالسلام عین علم خدا است و امام، مَظهر علم حق است؛ پس منافاتی ندارد.
سلام؛ 1. لطفاً با دلایل عقلی و فلسفی برای اینجانب اثبات بفرمایید که چرا قرآن تحریف نشده است؟ مگر نه این است که در زمان خلیفۀ دوم، کلیۀ قرآنها جمعآوری شده و با تغییراتی مجدداً انتشار یافت؟ حتی اگر این تغییرات فقط محدود به ترتیب آیات باشد، بازهم مؤید این مطلب است که امکان تحریف در قرآن وجود دارد. 2. مگر شیعیان به قرآن دیگری موسوم به «مُصحف فاطمه سلاماللهعلیها» اعتقاد ندارند؟ این موضوع چگونه قابل توجیه است؟ با سپاس.
هوالعلیم. 1. آنچه از کیفیّت ترتیب آیات در قرآن به دست میآید این است که در دو جای قرآن، تحریف در ترکیب انجام شده است: یکی در مورد آیۀ تطهیر، دوم آیۀ ولایت که البته با توجه به قبل و بعد آن و قرائن و شواهد، اخلالی به مفهومِ آیه وارد نمیشود. و امّا تحریف در خودِ کلمات (به معنای اضافه شدن کلمه و یا سانسور و حذف کلمات) دلیلی بر اثبات آن نمیباشد و روایات وارده از ائمه علیهمالسلام و ارجاع به قرآن از ناحیۀ آنها، محکمترین دلیل بر حجیّت قرآن میباشد و خود آنان همین قرآن را تلاوت میکردند و به اصحاب نیز توصیه بر تلاوت و تدبّر در همین قرآن مینمودند و کلام امام علیهالسلام حجت است.
2. اما «مُصحف فاطمه» ارتباطی به قرآن ندارد؛ بلکه مجموعهای است از مطالب و اسرار که علم آنها فقط نزد امام معصوم علیهالسلام میباشد و در زمان ظهور حضرت ولی عصر ارواحنالهالفداء توسط ایشان بیان خواهد شد.
بسم اللَه الرحمن الرحیم. سلام علیکم؛
در امام شناسی، جلد9، ص162 آمده است كه: «حتی جای آيات را كه بين فلان آيه و فلان آيه باشد، رسول خدا معين فرمودهاند»؛ با توجه به اين مطلب و اينكه مرحوم علامه رضواناللَهعليه میفرمايند: «آيۀ (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ …) را عثمان در جای كنونی آن قرار داده»؛ 1. آيا اين كار عثمان، تحريف در قرآن است؟ 2. با توجه به اينكه معجزۀ قرآن عدم تحريف آن است، چگونه عثمان توانسته این آیه را در جايی قرار دهد كه محل آن نيست؟
با تشكر فراوان.
هوالعلیم. 1. بلی، تحریف قرآن است.
2. چون این مسئله روشن و واضح است، منافات با اعجاز ندارد.
اخيراً برخی اصرار دارند كه بگويند: «قرآن تحريف شده است»! در مورد عدمِ تحريف قرآن، مطلبی از شما نديدهام. لطفاً توضيح بفرمایيد.
هوالعلیم. بلی، این مطلب در کتاب افق [وحی] آمده است؛ مراجعه فرمایید.
در مورد تفسیر الفرقان فرمودید: «خوب است». پرسش بنده این است که این تفسیر از چه جهتی «خوب» محسوب میشود؟ برای مثال، آیا از نظر روش «تفسیر قرآن به قرآن» قابل توجه است؟
همچنین درباره برخی مباحث فقهی ایشان که به تعبیر خودشان «قرآنی» هستند ـ مانند اینکه در اسلام نماز یا روزۀ شکسته نداریم و مانند آن ـ چه نظری دارید؟
در کتابهای مرحوم آقا [علامه طهرانی] جستوجو کردم، اما نامی از این تفسیر نیافتم. آیا از مرحوم علامه طهرانی سخنی دربارۀ این تفسیر به یاد دارید؟
هوالعلیم. از مرحوم والد [علامه طهرانی] دربارۀ این تفسیر چیزی نشنیدهام. تعریف و تحسین تألیف، دلیل بر صحت تمامی مطالب آن نیست و اینکه نماز و روزۀ شکسته تشریع نشده باشد، خلاف ضروریّات دین است و باطل است.
ضمن عرض سلام و تحیت؛ آیا بین تفسیر نمونه و المیزان از نظر روایی و محتوایی فرق است؟
چرا بعضی از اساتید حوزه ـ که ادّعای تدریس فلسفه و دروس سطوح عالی حوزه را دارند ـ در مورد تفسیر نمونه نظر خوبی ندارند و آن را تفسیری ضعیف مطرح میکنند و در هر جلسۀ خصوصی و عمومی، افراد را تشویق به خواندن تفسیر المیزان میکنند؟
نظر حضرتعالی در این خصوص چیست؟
هوالعلیم. شکّی نیست که تفسیر المیزان در میان سایر تفاسیر، مانند ماه در بین ستارگان است. شخصیّت علمی و معنوی علّامه طباطبایی رحمةاللَهعلیه در این تفسیر به خوبی آشکار است و بسیاری از بزرگان همچون مرحوم علّامه طهرانی و آیة اللَه مطهّری، اعتراف به عظمت و علوّ مرتبۀ این تفسیر بیبدیل نمودهاند.
با عرض سلام و خسته نباشید؛
من از محضر استاد سؤالی داشتم: میخواهم بدانم وقتی که خداوند در قرآن می فرماید: (نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي) [از روح خود در او دمیدم] منظور از این آیه چیست؟ مگر خداوند هم مانند انسان روح دارد که میفرماید: «شما را از روح خودم آفریدم»؟
آیا میتوان گفت: «خداوند روحی شبیه روح انسان است ولی با این تفاوت که روح انسان محدودیتهایی دارد اما روح خداوند بیانتهاست»؟
با تشکر.
هوالعلیم. روح خداوند، همان ذات بَحت و بسیط و حقیقت وجود است که مرتبۀ او مقدّم بر رتبۀ اسماء و صفات کلّیۀ اوست و سایر موجودات از اسماء و صفات او نشئت گرفتهاند؛ بدین لحاظ، مرتبۀ انسان از تجرّد تامّ و روحانیّت محض انتزاع گردیده است و این به معنای روح میباشد.
آیا رواست که جز قانون خدا به منبع دیگری مراجعه کنم، در حالیکه او این کتاب را با تمام جزئیات برای شما نازل کرده است؟ کسانی که کتاب آسمانی به آنان داده شده، میدانند که این قرآن با حقیقت، از جانب پروردگارت نازل شده است؛ پس هیچ شکی به خود راه مده. [سورۀ انعام، آیه 114: (أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ)]
هوالعلیم. فهم آیات قرآن، بدون مراجعه به احادیث اهل بیت علیهمالسّلام ـ که أعرف به کتاب خدا میباشند ـ محال است.
1. بهترين روش تفسير قرآن چيست؟ 2. آيا تفسير قرآن به قرآن حجت و معتبر است؟ 3. بر فرض حجيت تفسير قرآن به قرآن، آيا حجيت آن فعلی است يا شأنی؟
هوالعلیم. 1 و 2. تفسیر و تبیین یک متن، به معنای واضح و آشکار نمودن مقصود گویندۀ آن متن از آن عبارت میباشد؛ بنابراین لازمۀ این مطلب، اطّلاع مخاطب از معانی و واژههای موجود در عبارت و نیز قرائن و شواهد تعیینکنندۀ معنا در فضای ایراد کلام از ناحیۀ متکلّم میباشد. رعایت این دو نکتۀ مهم، انسان را در رسیدن به مقصود متکلم یاری میدهد. بناءًعلیهذا، از آنجا که هیچ فردی مانند حضرات معصومین علیهمالسلام نسبت به معرفت این دو اصل، موجود نمیباشد، روایات و آثار باقیه از آنان در تفسیر آیات قرآن میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد و نیز در مواردی که از آنان مطلب نرسیده باشد و یا آن مطلب دارای عمق و حقائق ژرفگونهای باشد، باید از ابزار لازم برای وصول به این نتیجه بهره برده شود؛ امثال اطلاع کافی [داشتن] بر معانی لغات و تاریخ و ادبیات و خصوصاً فلسفۀ متعالیه و عرفان نظری و احاطه بر آثار و روایات وارده از حضرات معصومین علیهمالسلام. 3. و حجیت بر این اساس فعلیه خواهد بود.
روشهاى تفسيرى اهلبيت عليهمالسّلام را ذكر بفرماييد؟
هوالعلیم. در مورد تفسیر قرآن توسط اهل بیت علیهمالسلام دو نحو مشاهده میشود: 1. تفسیر آیه به خود آیه که امام علیهالسلام طریق آن را به ما میآموزند. 2. تفسیر آیه به معنایی که فقط از عهدۀ شخص امام علیهالسلام بر میآید و فرد دیگری حق تصرّف در آن را ندارد.
بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم چیست؟
هوالعلیم. مطالعۀ تفاسیر و متونی که در این زمینه تألیف شده است؛ مانند تفسیر المیزان.
با وجود تفاوت در زبان مردم جهان، چگونه قرآن میتواند كتابی برای هدايت جهانی باشد؟
هوالعلیم. قرآن با معانی و حقایق محکمۀ خود برای همۀ مردم حجیّت و مشروعیّت دارد، نه با خودِ الفاظ و عبارات؛ و بدیهی است در صورت ترجمه، این منظور حاصل میشود.
سلام عليكم و رحمة اللَه؛ 1. منظور از «نحر» در آیۀ دوم سورۀ مبارکۀ كوثر (فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ) چيست؟
2. نظر جنابعالی در مورد قربانیكردن برای فرزند تازه به دنيا آمده چيست؟
هوالعلیم. 1. «نحر» ذبح حیوان است که در این آیۀ شریفه، بهواسطۀ بشارت تولد حضرت فاطمۀ زهرا سلاماللَهعلیها وارد شده است.
2. و قربانی مستحب مؤکد است.
با سلام؛
منظور از «خلقتِ به حق» در آیات قرآن، مثل آیۀ شریفۀ (وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ) [آیه 85 سوره حجر] چیست؟
هوالعلیم. [خلقت به حق] یعنی از روی تدبیر و حکمت مطلقه.
آیا در آیات دیگر قرآن، مصادیق «مُنعمعلیهم» که در سوره حمد در عبارت (صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ) آمده است، بیان شدهاند یا خیر؟
هوالعلیم. منظور افرادی هستند که متنعِّم به نعمت ولایت هستند؛ چنانچه در روایات آمده است.
دربارۀ آیۀ (وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي)، با توجه به اینکه در برخی احادیث صریح، «مِن» را «مِن اشرافیه» دانستهاند، این برداشت، مخالف تفسیری است که شما از این آیه داشتید! آیا تفسیر «مِن» در این آیه به معنای دیگری، با روایات موجود سازگار است یا خیر؟
هوالعلیم.
انسان باید به همۀ آثار اولیای وحی نظر داشته باشد؛ توجّه به برخی از آنها و صرف نظر از بعضی دیگر نمیتواند راهگشا باشد.
«مِن» در اینجا «مِن نشویّه» است و لاغیر و به همین جهت، انسان دارای مقام خلافت اللَهی است؛ بهخلاف سایر موجودات.
1. در آیۀ تطهیر، چگونه استدلال میشود که مقصود از «اهلبیت» همان اهلبیت خاص پیامبر علیهمالسلام هستند و نه همسران ایشان؟ با توجه به اینکه در آیه، تعبیر «عَنْكُم» و «يُطَهِّرَكُمْ» به صورت مذکر آمده، آیا ممکن است این تعبیر مانند عبارت «سلامٌ علیکم» باشد که به صورت عام به کار میرود؟
2. در آیۀ «يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ…»، آیا این احتمال وجود دارد که منظور، صرفاً ابلاغ یک آیۀ جدید از قرآن بوده باشد؟
هوالعلیم. 1. خود رسول خدا فرمود که [این آیه] مربوط به اهل بیت است و در کتب اهل تسنن موجود است. 2. آیۀ «بلّغ» نیز طبق شواهد قطعیّه، مربوط به امیرالمؤمنین است.
مناسبتهای ماه
10 مرداد 1405
شبکههای مکتبوحی

