کیفیت ارتباط سالک با سایر افراد

اینها همه مسائلی بود که ما در آن موقع مشاهده می‌کردیم و ما جلساتی را که تشکیل می‌شد می‌دیدیم [که] اینها در خودِ زمان آقای انصاری هم دروغ می‌گفتند! در آن زمان هم دروغ می‌گفتند. منتها خب بالاخره حیا و بزرگواری ایشان مانع می‌شد از اینکه آنها را اخراج کنند و بیرون ببرند و الاّ در همان زمان هم این‌طور نبود که اینها وابسته باشند.

لزوم رعایت کمّیت و کیفیت ارتباط با افراد مختلف 

در زمان مرحوم آقای انصاری کسانی بودند که مدتی نزد ایشان آمدند و بعد مخالفت با ایشان را در پیش گرفتند و رفقا هم با آنها برخورد کردند و نه تنها آنها رفتند بلکه اینها هم ارتباطشان را با آنها قطع کردند. و این بدین جهت بود که طبیعی است، وقتی که انسان بخواهد با یک فردی ارتباط داشته باشد، این ارتباط در روحیّۀ او تأثیر می‌گذارد، این یک مسئلۀ طبیعی است. ما نیامده‌ایم که هر روز مدام تجربه کنیم و به یک نتیجه برسیم و دوباره روز دیگر تجربه کنیم و به یک نتیجۀ دیگر برسیم. یک دفعه تجربه می‌کنیم و تمام شد. مگر خدا به انسان چقدر عمر داده است؟! مگر ما چقدر باید در اینجا بمانیم؟! چقدر باید مسائل را دائما بسنجیم؟! وقتی که انسان می‌بیند مطلب از این قرار است و خلافی را مشاهده می‌کند تذکر می‌دهد، بعد دوباره تذکر می‌دهد، سه باره تذکر می‌دهد، و بعد وقتی دید که فایده‌ای ندارد، در این‌صورت دیگر نباید وقت خود را برای این گونه امور بگذارد و تلف کند، باید دنبال کار خودش برود.

در مسیر انسان، در مسیر زندگی ممکن است که مطالبی پیش بیاید و فراز و نشیب‌هایی پیدا شود، چه نسبت به مسائل خانوادگی و چه نسبت به مسائل رفاقتی و انسان باید به تصحیح و اعتدال آنها بپردازد و در این مسئله شکی نیست. ولی این یک حدّی دارد، وقتی که به آن حد رسید که دید فایده‌ای ندارد و شخص راه خود را می‌رود و برای مسائل دیگر دنبال مُرید جمع کردن و رفیق جمع کردن و حریف جمع کردن و اینها است، دیگر در اینجا انسان نباید نسبت به این مطالب کوتاه بیاید و باید ارتباطش را قطع کند، قضیّه تمام است. و مسئله در اینجا قضیۀ استاد و شاگرد و این حرف‌ها مطرح نیست.