
کیفیت تبدیل سیئات به حسنات
تفسیر آیۀ ﴿أُوْلَٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَهُ سَئَِّاتِهِمۡ حَسَنَٰات
در این گفتار مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس اللّه سرّه، به کیفیت تبدیل سیّئه به حسنه پرداخته است. ایشان ضمن اشاره و نقد برخی دیدگاهها در این باره، به واکاوی حقیقت این تبدّل میپردازد و بیانی بدیع و عرفانی ارائه میکند و در ضمن، با بیان حکایات و اشاره به سیَر بزرگان، مطلب را تقریر و به اذهان تقریب مینماید. حضرت استاد با اشاره به این نکته که تصور عموم مردم در انجام عبادات، جمع کردن ثوابِ بیشتر است، به این پرسش پاسخ میدهند که آیا همین مقدار برای رسیدن به مقام عبودیت، کافیست؟ در ادامه استاد حسینی طهرانی به بیان نکاتی پیرامون کیفیت مواجهه نفس با مسائل مختلف میپردازند و خلوص نیت را شرط اساسی برای پذیرش اعمال میدانند.
کیفیت تبدیل سیئات به حسنات
توضیحات:
در این گفتار مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس اللّه سرّه، به کیفیت تبدیل سیّئه به حسنه پرداخته است. ایشان ضمن اشاره و نقد برخی دیدگاهها در این باره، به واکاوی حقیقت این تبدّل میپردازد و بیانی بدیع و عرفانی ارائه میکند و در ضمن، با بیان حکایات و اشاره به سیَر بزرگان، مطلب را تقریر و به اذهان تقریب مینماید. حضرت استاد با اشاره به این نکته که تصور عموم مردم در انجام عبادات، جمع کردن ثوابِ بیشتر است، به این پرسش پاسخ میدهند که آیا همین مقدار برای رسیدن به مقام عبودیت، کافیست؟ در ادامه استاد حسینی طهرانی به بیان نکاتی پیرامون کیفیت مواجهه نفس با مسائل مختلف میپردازند و خلوص نیت را شرط اساسی برای پذیرش اعمال میدانند.
کیفیت تبدیل سیئات به حسنات
22آیا قرآن و دعا را فقط برای کسب ثواب بخوانیم؟
ما فقط این دعای أبوحمزه را گذاشتیم برای شبهای ماه رمضان و آن هم تندتند بخوانیم و برویم! شنیدم یکی در اصفهان، گفته که روایت داریم قرآن را تندتند بخوانید! قرآن را بخوانید، غلطغلوط هم بخوانید، بخوانید! ملائکه تصحیحش میکنند!1 تندتند بخوانید! ﴿أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ ﴾2 پس کجا رفته است؟ ﴿لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ﴾3 کجا رفته است؟ این حرفها چیست آقا جان؟ تندتند بخوانید تصحیحش میکنند! چه معنا دارد؟ شما یک آیه بخوان، نه اینکه یک ختم قرآن؛ برو روی آن آیه فکر کن، برو روی آن آیه تأمل کن.4
این حضرت سجاد که این دعای ابوحمزه را گفت، تندتند نمیخواند که کارتش را بزند، بگویند دعای ابوحمزه را خوانده است. امام سجاد از دل و از ضمیرش هر شب میخواند.5چه معنی دارد که «تندتند بخوان برو، ملائکه درستش میکنند، تصحیحش میکنند.» چه چیز را تصحیح میکنند؟! چه چیزی هست که تصحیحش کنند؟! گفت: مورچه چقدر است که کلّه پاچهاش چقدر باشد؟! حالا یک چیزی خوب باشد، درست باشد، حالا بیایند تصحیحش کنند. یک کاریش بکنند. اینها غلط است. این نحوه با مردم صحبت کردن غلط است.
لزوم توجه به حقیقت عبادت و نه صِرف کسب ثواب
باید مردم را به معارف دعوت کرد. باید به فهم و تفکر دعوت کرد. از ظاهر و گرایش به ظاهر باید مردم را دور کرد. از توجه به ظاهر باید دور کرد. از صِرف ثواب و عقاب باید مردم را دور کرد. به حقیقت عبادت باید مردم را توجه داد. چرا این حرفها زده نمیشود؟! اینکه این را بخوان ثواب دارد یعنی چه؟ من اصلاً نمیخواهم ثواب ببرم!! من میخواهم خودم را آدم کنم، به ثواب چکار دارم. من به معرفت خودم میخواهم اضافه کنم، فهم خودم را بالاتر ببرم که کسی مرا گول نزند. کسی مرا با دوتا خبر نفریبد. کسی راه مرا سدّ نکند، نبندد. ثواب دارد و این حرفها یعنی چی؟! خب البتّه ثواب هم دارد. یعنی هر چیزی بالأخره یک نتایجی دارد6 نتایجش همان است، همان معرفتی که انسان پیدا میکند، قربی که پیدا میکند؛ ثواب است دیگر.7 حالا در صور دیگر، در آن عالم، یا در غیر آن عالم، ممثّل یا غیر ممثّل برای انسان ظاهر میشود. مردم را باید به این راه، که راه فهم است، [دعوت کرد.] راه امام صادق راه فهم است.8 راه ایجاد معرفت است، نه راه ثواب کردن. ثواب چه چیزی است! عقاب چه چیزی است! این نحوه [با معراف مواجهه کردن] غلط است. که انسان به مردم [اینها را بیاموزد.] این بدآموزی است. دور کردن مردم از واقعیات است.9
- . الکافی، ج 2 باب أن القران یرفع کما انزل
- . سوره النساء (4) آیه 82
- . سوره الحشر (59) آیه21
- . نور ملکوت، ج 3ص 291 تا 308 و ص 361
- . نور ملکوت، ج 3 ص 259 تا 269
- . اسرار ملکوت، ج 2ص 290و291
- . روح مجرد، ص 269
- . قال الصادق علیه السّلام: اعرفوا منازل شیعتنا عندنا علی قدر روایتهم عنّا و فهمهم منّا. بحار الأنوار، ج 2ص 148 حدیث20
- . امام شناسی، ج 10ص 186
