کیفیت تبدیل سیئات به حسنات

لذا مثلاً در روایت داریم¹ که یک مثلاً زاهدی هفتاد سال عبادت می‌کرد، بعد یک روز گفت: خب خدایا ما این همه عبادت کردیم و ‌الحمدللّه خب گناهی انجام ندادیم و خطایی نکردیم. الان چه مرتبه‌ای داریم؟ به او نشان دادند که نه آقا! این عبادت‌های تو از این سقف بالاتر نرفته است، در همین حد است. بله و علتش هم این است که خلاصه تو در انجام این عبادت این فکر را داشتی، این خیال را داشتی، که جای خوبی فراهم شده و ما ‌الحمدللّه مثل مردم نیستیم. ما جایمان را جدا کردیم. حسابمان را جدا کردیم. از اجتماع فاصله گرفتیم و آمدیم در اینجا و خدا را داریم عبادت می‌کنیم. خدا عجب بندۀ خوبی دارد! و نتیجه‌اش هم همین است. عجب بنده خوبی دارد، در کار ما نیست. توی کَت ما نمی‌رود. عجب بنده خوبی دارد، این حرفها توی کَت ما نمی‌رود. بعد حالت ندامت برایش پیدا شد. ندامت و توبه که ما چه‌کاری کردیم، چه اشتباهی کردیم. همان‌جا خطاب آمد: «این ندامتی که الآن پیدا کردی، از ثواب هفتاد سال عبادتت بالاتر است!» این همان [تبدیل سیئات به حسنات] است. یعنی همین که برای انسان حال ندامت پیدا می‌شود که عجب بنده‌ای هستم، من عجب بنده‌ای هستم؛ اگر خدا دست من را نگیرد، من هم این‌طوری هستم، این را خدا می‌خواهد.²

یک وقت برای ما این قضیّه پیدا نشود؛ که ‌الحمدللّه گناه نکردیم! آدم نباید دنبال اینها (گناه) برود، اما نه‌اینکه دیگر این افکار و این چیزها را داشته باشد. آدم نباید دنبال خلاف رضای خدا برود، اما نه ‌اینکه حالا بخواهد این قضیّه برایش یک مطلبی بشود.

﴿أُوْلَٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَهُ سَيِّ‍َٔاتِهِمۡ حَسَنَٰتٖ﴾، یعنی این. یعنی همین  که این [شخص] گناه کرده، این گناه تأثیری در او به‌وجود می‌آورد ـ بعد از اینکه حالتش حالت روحانی شد ـ که آن موقعیّتِ عبودیّت را با تمام وجودش حس می‌کند، لمس می‌کند. اگر این گناه نمی‌کرد، این را حس نمی‌کرد. خب این حسنه می‌شود؛ آن فعلی که انجام داده حسنه شد. اگر آن [گناه] نبود، نمی‌شد. به آن حد نمی‌رسید!