دیدگاه پیامبر اکرم نسبت به نماز

یک دفعه معاویه داشت امیرالمؤمنین را مدح می‌کرد. می‌گفت خدا رحمت کند، ـ این مدح‌ها همه بعد از فوت است، ها! و الاّ در زمان حیات از این مدح‌ها هیچ خبری نیست. وقتی امیرالمؤمنین می‌میرد و شهیدش می‌کنند و مسئله تمام می‌شود، مدح و ثنا... چون دیگر رقیب نیست! حالا مدح و ثنا هم بکند، به پای تواضعش می‌گذارند! اما خودت اینهایی را که می‌گویی وقتی که علی در قید حیات هم بود، می‌گفتی؟ تو نمی‌گفتی! ـ گفت خدا رحمت کند ابو تراب را. اگر طلا و کاه در پیش او یکسان بود، اگر یک کوه طلا و کاه داشت طلا را زودتر از کاه می‌داد¹.

مرحوم آقا در اینجا عبارت‌های جالبی می‌فرمودند. یعنی نکته‌هایی در این عبارت‌ها شکفته می‌شد. ایشان می‌فرمودند: او[معاویه] چون دیدگاهش مادّی است علی را هم دارد از دیدگاه مادّی بررسی می‌کند! چون فهمش، فهم مادّی است. او ـ معاویه ـ طلا را، مسلّم بر کاه ترجیح می‌دهد؛ نمی‌آید کاه را بگیرد و طلا را رها کند. ولی آن‌قدر این بندۀ خدا نمی‌داند که برای علی طلا و کاه یکی است. تفاوتی نمی‌کند. طلا و کاه یکی است! نه این که طلا و کاه یکی است، یعنی هر دو به یک نظر، از نظر ارزش؛ [بلکه] او در یک افقی است که غیر از او هرچه می‌خواهد باشد: طلا، سنگ، برلیان، هرچه از امور دنیا و اینها، دیگر برای او تفاوتی نمی‌کند! تا حالا در معیار سنجش قرار بگیرد یا نگیرد. نه! هیچ تفاوتی نمی‌کند.

معیارهای الهی و مادی در سنجش ارزش‌ها 

یک نفر، در خودش إعمال روّیه می‌کند و این را در خودش ایجاد می‌کند، به‌وجود می آورد که این مسئله به این کیفیت در او باشد. خب شاید موفّق هم بشود. بعید نیست که موفّق بشود، ادامه بدهد، کاری بکند که طلا و کاه پیشش یکسان باشد، ولی این نفسش را به این بی‌ارزشی عادت داده است. خوب است، نه‌اینکه بد است، ولی راه خدا انسان را بالاتر از این می‌برد. راه خدا انسان را به همان حقیقت و مبدأ می‌برد. دیگر غیر از آن مبدأ، همه چیز خواهی‌نخواهی از ارزش می‌افتد. نه‌اینکه این بخواهد خودش را در این مسئله به یک نگرشی وادارد.