
چگونه واردِ کشتی نجات امام حسین شویم؟
ضرورت پایبندی بر سنّت و روش برگزاری صحیح مجالس اهلبیت علیهمالسلام
برگزاری مجالس سیدالشهدا علیهالسلام باید به همان شیوهای باشد که ائمه و اولیاء الهی فرمودهاند و این نوع عزاداری است که انسان را در کشتی نجات وارد میکند؛ شاید بتوان گفت مقصود اصلی آیتالله سید محمدمحسن طهرانی از این سخنرانی، همین جمله است. ایشان ابتدا دربارۀ تأثیر شرایط بر فراموشی سنّت سخن میگویند و برای آن دو مثال اصلی میزنند: 1. نشستن روی زمین؛ که در ذیلِ آن با نقد رسمهای غلط مهمانیها و محافل عروسی در پذیرایی، بحث به نقد برخی رسوم عروسی و ارتباط با نامحرم کشیده میشود و مطالب بسیار مهمی مطرح میگردد. 2. برگزاری مجالس اهلبیت بر اساس سنّت؛ ایشان معنای کشتی نجات و راه ورود در آن را مطرح میکنند و با نقد روشهای مرسوم عزاداریهای امروز، معنای صحیح «گریه» و «گریاندن»، روش درست برگزاری مجالس اهلبیت و وظیفۀ مهم صاحبخانه در آن را تبیین مینمایند.
چگونه واردِ کشتی نجات امام حسین شویم؟
توضیحات:
برگزاری مجالس سیدالشهدا علیهالسلام باید به همان شیوهای باشد که ائمه و اولیاء الهی فرمودهاند و این نوع عزاداری است که انسان را در کشتی نجات وارد میکند؛ شاید بتوان گفت مقصود اصلی آیتالله سید محمدمحسن طهرانی از این سخنرانی، همین جمله است. ایشان ابتدا دربارۀ تأثیر شرایط بر فراموشی سنّت سخن میگویند و برای آن دو مثال اصلی میزنند: 1. نشستن روی زمین؛ که در ذیلِ آن با نقد رسمهای غلط مهمانیها و محافل عروسی در پذیرایی، بحث به نقد برخی رسوم عروسی و ارتباط با نامحرم کشیده میشود و مطالب بسیار مهمی مطرح میگردد. 2. برگزاری مجالس اهلبیت بر اساس سنّت؛ ایشان معنای کشتی نجات و راه ورود در آن را مطرح میکنند و با نقد روشهای مرسوم عزاداریهای امروز، معنای صحیح «گریه» و «گریاندن»، روش درست برگزاری مجالس اهلبیت و وظیفۀ مهم صاحبخانه در آن را تبیین مینمایند.
چگونه واردِ کشتی نجات امام حسین شویم؟
12آن فردی به سرش گِل میزند که خودش مثل امام حسین و حبیب بن مظاهر حرکت کند. نه این که هزار تا کارهای عوضی و تهمت و دروغ و مسخرهبازی در بیرون انجام بدهد و بعد هم [به] سرش گِل بزند [که] برای امام حسین، گِل زده است! آن گِل بر سر و دهانت بخورد! گِل زدن چیست؟! بیا فکرت را درست کن! پشتسر رفیقت تهمت نزن! پشتسر رفیقت غیبت نکن! امام حسین [بهعنوان] سفینةالنّجاة، اینها را دارد به ما یاد میدهد؛ نه این گِل زدن و پابرهنه راه افتادن [در] روز عاشورا و اینطرف و آنطرف [رفتن را]. اینها که دنبال [سفینةالنجاة رفتن] نیست؛ اینها همین کارهایی است که مردم و عوام انجام میدهند و انسان تصوّر میکند که این [اصل قضیه] است.
کیفیت صحیح عزاداری
معنای روضهخوانی، گریه و خود را به گریه زدن
من گاهی اوقات که نگاه میکنم به این عکسها و فیلمهای بعضی از این مجالس عزاداری [میبینم] که چطور اصلاً تمامش تصنّع است! اصلاً تصنّع است دیگر! یعنی آن گوینده و آن فردی که دارد این روضهها را میخواند، با یک نحوه تردستی، با یک [نوع] صحبت و کلمات، آن احساسات مخاطب را در اختیار میگیرد برای اینکه به هر نحوی او را به گریه بیندازد! کجای روایت داریم که اینطور عزاداری کنید؟! آنچه ما در روایات داریم [این است که] بیایید مقتل بخوانید و مَن بَکیٰ أو أبکیٰ أو تَباکیٰ وَجَبَ له الجَنّة.1 روایت امام صادق علیه السّلام و بقیّه به این مسئله حکایت میکند.
کسی که میخواهد مقتل بخواند، دیگر نباید به یک نحوی مسائل را بیان کند که انسان از روی احساسات گریه کند؛ بلکه انسان باید از روی فهم گریه کند. گریۀ احساسات، بعدش تبدیل به خندۀ احساسات خواهد شد! اینهایی که اینطور هایهای گریه میکنند و بر سرشان میزنند و در صحبتها و غیره، حتّی سرشان را خون میآورند، نیمساعت که گذشت ببینید حالا به همدیگر چه میگویند، چه شوخیهایی با همدیگر میکنند! خب این همان بود که نیمساعت پیش آدم خیال میکرد که بیچاره دارد خودش را جِر میدهد، [و باید یکی] برود جلویش را بگیرد [تا] یکوقت کار دست خودش ندهد! بعد چه مسخرهبازیهایی درمیآورد! آیا این حالت بکایی که برای او هست، تا شب هم باقی میماند و در این حزن باقی میماند؟! یا اینکه سر یک ران مرغ [دعوا میکنند و] از [دست] همدیگر میکشند [و] چند مَتَلک به همدیگر [بار میکنند]! مثلاً روز عاشوراست!
- کامل الزیارات، ص 105، با قدری اختلاف.
