منشأ ادراکات و صور ذهنی در انسان

ما به اشتباه، محدودۀ گناهان را تنها در گناهانِ ظاهری می‌بینیم

ما خیال می‌کنیم تمام کارها، همین گناهان ظاهری است و حالا آن دختری که بی‌حجاب است و این قدر از مویش پیدا است در قعر جهنم است و ما هم در صدر بهشت، آن بالا بالاها! نه آقا؛ مویش بیرون است، حالا آن بیچارۀ بدبخت در چه فرهنگی، در چه [محیطی] بوده یا اصلاً به‌خاطر تفکراتی [به این وضع افتاده است!] آن روزی که بیایند [همۀ ما را] محک بزنند و بگویند به‌خاطر چه؟ آن موقع ما باید برویم پشت صف بایستیم و خود را قایم کنیم و [اتفاقاً] خیلی از اینها رو سفید از آب درمی‌آیند! حالا آن کسی‌که نماز نمی‌خواند تمام است کارش؟! همین!

فقط یک روایت "ان قُبلت قُبل ماسواها و ان رُدت..." را بلدیم و بقیّۀ [مسائل] را رها کردیم؟! یا اینکه نه آقاجان، این یک توبه می‌کند، یک گریه می‌کند و می‌گوید: «که ما نمی‌دانستیم، نفهم بودیم، چه بودیم، فلان بودیم» [و به این واسطه] همه را خدا می‌آید می‌شوید و می‌گذارد کنار؛ خدا هم می‌بخشد می‌رود پی کارش [و] قضیّه را تمام می‌کند.

علّت تنبّه و قبول توبۀ امثال حرّ و فضیل، سلامت قلب ایشان بوده است

حرّ بن یزید با یک توبه کارش تمام می‌شود؛ آن عمر سعد است که این وسط می‌ماند و هیچ راهی برای او نیست! آن عمر سعد است، آن شریح قاضی‌ها هستند، آن ابوحنیفه‌ها هستند؛ آنها که در مقابل امام علیه السلام قد علم می‌کنند و می‌ایستند!

فضیل بن عیاض، سر گردنه‌ها را می‌گرفته؛ ولی یک‌دفعه خدا او را متنبه می‌کند و می‌برد به آنجایی که عقل ما نمی‌رسد! چرا؟! اینجای او [قلب] خراب نبود؛ این است قضیه. ما این جایمان [قلبمان] خراب است! این را چه باید کرد؟! [یک] یهودی می‌آید اینها را برمی‌دارد، همه را می‌خواند و بعد می‌آید بهتر از ما صحبت می‌کند و حرف می‌زند؛ ولی ایمان ندارد، امام زمان را قبول ندارد، مکتب [تشیّع] را قبول ندارد، قرآن را قبول ندارد! اینها چه نتیجه‌ای برایش دارد؟! هیچ، صفر؛ هیچ نتیجه‌ای ندارد! فقط نتیجۀ دنیایی دارد؛ یک پول و پله‌ای به دست می‌آورد و زندگی‌اش را می‌گذراند؛ ولی هیچ نتیجۀ [دیگری] ندارد!