راه خروج از جزئیت به کلیت در سیر انسان

ما این [عبور از جزئیّت] را در سیرۀ بزرگان، در ارتباطشان با افراد و اینها مشاهده می‌کردیم. یعنی ‌واقعاً احساس می‌کردیم هرگاه می‌خواست [حتی فقط] یک جریانِ خیالی و جزئی در آن محیط پیش بیاید، می‌دیدیم اصلاً به‌طور کلی ردّ می‌شدند.

یکی آمده بود پیش مرحوم آقا [علامه طهرانی]، داشت از فلان‌کس که پیش استادشان می‌رفت انتقاد می‌کرد، که: «او این‌طور است، او آن‌طور است.» یک عبارت خیلی عجیبی آن زمان من از ایشان شنیدم، که ‌واقعاً [با خود] گفتم که: «اگر حرف حق است آدم باید فقط از اینها [بزرگان و عرفاء] بشنود؛ جای دیگر از این حرف‌ها پیدا نمی‌شود. هیچ!» جاهای دیگر مطالب همه در نقطۀ مقابل قرار دارد. تمام این زَد و بَست‌هایی که شما می‌بینید، باندبازی‌ها، تحزّب‌ها، تمام اینها [که] انجام می‌شود، در نقطۀ مقابل وحدت قرار دارد. این یار جمع‌ کردن‌ها، این علیهِ آن صحبت‌کردن‌ها، این افشای اسرارها، این انتقادها ‌واقعاً تمام اینها در نقطۀ مقابل [وحدت] قرار دارد.

‌واقعاً مردمی که دستشان از این معارف کوتاه است، چه به روزگار خودشان می‌آورند؟! الآن دارید مشاهده می‌کنید دیگر که چه اوضاعی است! او [تلاش می‌کند] هرچه بتواند برود از مسائلِ خلاف دیگری سر دربیاورد و بیاید آن را اعلام کند؛ آن [دیگری] هم هرچه می‌تواند برود از کارها و مطالب [طرف مقابلش سر دربیاورد]؛ اگر هم [نکته‌ای منفی] پیدا نکرد، بتراشد [و تهمت بزند]! شما در اینجا تشبیه‌هایی که می‌بینید، مثال‌هایی که زده می‌شود، ‌واقعاً در وقایع روز قیامت را ﴿يَوۡمَ تُبۡلَى ٱلسَّرَآئِرُ ، فَمَا لَهُۥ مِن قُوَّةٖ وَلَا نَاصِرٖ﴾¹ همه را در همین دنیا به شما نشان می‌دهند!

وقتی بزرگان می‌فرمودند: «آخرت و دنیا یکی است»، همین است! بیا آقا نگاه کن. همه ادعای اسلام و تشیّع داریم، همه ادعای [محبتِ] امام زمان می‌کنیم؛ [در حالی که] امام زمان را [در] هرجا [بر گردنش] طناب انداخته‌ایم به‌دنبال خودمان [می‌کِشیم]؛ همان‌طوری ‌که بزرگانِ صحابه رضوان‌الله علینا اجمعین (!)، امیرالمؤمنین را طناب انداختند [و] برای بیعت به مسجد بردند، همان‌طور ما [بر گردن] امام زمان طناب انداخته‌ایم، داریم به‌دنبال هواهای خودمان می‌کِشانیم. آن هم نه با عزت و احترام؛ [بلکه] با طناب!