تبیین و بررسی چند موضوع فقهی مورد ابتلا

بنده نسبت به این چوبی که در آن گوشۀ مدرسه هست اگر بخواهم ارزش مالیه بدهم و آن را همین‌طوری به ده‌هزار تومان به شما بفروشم، معامله باطل است، معامله صحیح نیست و ارزش ندارد. چوب چه ارزشی دارد؟! ارزشی که بنای عقلا بر آن مترتب نیست از طرف شارع هم مُمضا نیست. مگر اینکه در وقت دیگر ارزش دیگری پیدا بکند.

دلیل حرمت بیع آلات قمار

خرید و فروش آلات قمار حرام است؛ چون انتفاع عقلائیه بر این آلات قمار مترتب نیست؛ نه اینکه عقلا در اینجا قائل به انتفاع از آلات نیستند، نه! هستند؛ بنای عقلائیه‌ای که مترتب بر امضای شارع است، این بنا منظور است نه سیرۀ عقل؛ عقلا مِن حیث أنَّهم عقلاء، بدون لحاظ شرعیت و اباحۀ شرعیه؛ یعنی عقلای متشرِّع در این سیره مدخلیت دارد، نه عقلای غیرمتشرِّع مثل عقلای یهود، نصاریٰ، کمونیست، ملحدین و امثال ذلک، این‌ها عقلای غیرمتشرِّع هستند و بنایشان بر استفاده است: گوشت خوک می‌خورند، الکل هم مصرف می‌کنند و قمار و همه چیز را دارند و بنایشان براین است؛ اصلاً زندگیشان بر قمار و این حرف‌ها می‌گذرد. این سیره عقلائیه که ممضای شارع نیست. سیرۀ عقلائیۀ مبتنی بر امضای شرع یعنی نه [اینکه] در خود سیره، رضای شرع باشد تا در اینجا دور لازم بیاید؛ خود مشروعیت سیرۀ عقلائیه مبتنی بر امضای شارع باشد و این امضای شارع و حکم شارع مبتنی بر سیرۀ عقلائیه باشد. سیرۀ عقلائیۀ در ظرف شرع منظور من است، نه مبتنی بر رضای شارع که رضای فعلی در آنجا مورد لحاظ باشد، نه آن نیست. سیرۀ عقلائیۀ در ظرف شرع مورد رضای شارع است مگر اینکه در آنجا خلاف و استثنا باشد که در آنجا مسئله جور دیگری می‌باشد.

پس در آن مواردی که شارع خودش فی‌حدنفسه حکم خاص نیاورده ولی بنای عقلا در آنجا بر اجرای این رویّه است، شارع آنجا را امضاء می‌کند.

جواز بیع الکل برای انتفاعِ به غیرشرب