تبیین و بررسی چند موضوع فقهی مورد ابتلا

استاد: بله

تلمیذ: علتش چیست؟

استاد: خود شطرنج فی‌حدنفسه تاثیر خیلی سوئی در نفس دارد و اصلاً به‌طور کلی نفس را از نظر جنبۀ ربطیِ خودش سلب می‌کند و متوجه آن جنبۀ مادی می‌کند؛ کسی که شطرنج بازی می‌کند کم‌کم نفسش از آن حالت جنبۀ ربطی خودش برمی‌گردد و متحول و جامد می‌شود؛ آن فکر و نفس روی این ماده و مادیات جامد می‌شود.

چطور اینکه می‌گویند بازار نروید! رفتن در بازار کراهت دارد. شما همین‌که از بازار رد می‌شوید، سروصدای دکان‌ها را می‌شنوید؛ فردی معامله می‌کند،آن یکی چانه می‌زند، فردی قیمت بالا می‌دهد، دیگری دعوا می‌کند، او داد می‌زند: حسن آقا بیار آن جنس را! همین‌که رد می‌شوید و از آن طرف بازار خارج شوید، متوجه می‌شوید که حالتان در این بازار فرق کرد. مگر اینکه این گوشتان را بچسبانید و این‌طوری بکنید، کله‌تان پایین باشد به شرطی که پیشانی‌تان به جایی نخورد! همین‌طور بروید جلو و خارج شوید! تازه حالا آن‌طور نیز حال و هوایش در انسان تاثیر می‌گذارد. ولی اگر وارد بازار شوید و خارج شوید، متوجه می‌شوید که حالتان با قبل از بازار فرق کرده است. این یک تفاوت است، این همان کراهتی است که می‌گویند انسان در بازار نرود!

انسان اگر کاری در بازار نداشته باشد، برای چی برود؟! مگر اینکه کاری داشته باشد که آن یک مطلب دیگر است، بخواهد به‌خاطر کاری برود و انجام بدهد و برگردد. شدیدتر از همین جهت را انسان درجاهای دیگر نیز می‌بیند؛ جاهایی که انسان در آن جاها دنیا را زیاد می‌بیند، خواهی‌نخواهی تاثیرش را در نفس خودش احساس می‌کند.

مسالۀ شطرنج حالتی دارد که اصلاً به‌طور کلی نسبت به وضعیت انسان، حالت خَمودی می‌آورد و می‌گویند اصلاً موجب بیماری‌هایی هم می‌شود! از نظر روانی موجب خیلی از بیماری‌های مختلفی می‌شود، کسانی که مُدمِن [معتاد و خوگرفته] با این شطرنج هستند. منتها خصوص شطرنج این‌طور است، در چیزهایی دیگر می‌گویند این‌طور نیست، این شطرنج به‌خصوص ‌چنین مسئله‌ای دارد.