تبیین و بررسی چند موضوع فقهی مورد ابتلا

همین سازی را که ا لان می‌خرند و به دیوارشان آویزان می‌کنند، با اینکه ممکن است سال‌ها بگذرد و دست نزنند و فقط گردوخاکش را بگیرند، این عمل می‌شود حرام؛ این آلتی است که عنوان محرم بر رویش است. گرچه به عنوان قشنگی [استفاده کند]، قشنگی که اشکال ندارد، آدم می‌خواهد یک چیز قشنگ بگیرد؛ حالا به جای اینکه تابلوی قشنگ آویزان کند، یک ساز می‌گذارد، هم قشنگ است و هم یک چیز جدید است. نه این نمی‌شود! این حرام است؛ چون این وسیله‌ای است که الآن عنوان حرمت را از خودش سلب نکرده، تا نگاه بکنی می‌گویی این ساز است. اینکه می‌گوییم این ساز است با خودش مفهوم حرمت را هم آورد، مفهوم عدم جواز بیع را هم آورد؛ گرچه می‌گوید خدایا من در عمرم حتی به این دست نزدم، فقط آن خادم می‌آید این را تمیز می‌کند، حتی دست من هم به این نخورده، اینکه این را خریدی و آوردی در خانه‌ات [حرام است.]

ملاک حرمت ساخت، معامله ونگهداری مجسمه

و از همین باب است مجسمه‌ها، این مجسمه‌های که در منازل هست همۀ این‌ها حرام است و همۀ این‌ها موجب کدورات است. حالا گرچه مثلاً نظر، نظر مجسمه‌آوردن نباشد ولی همین نفس وجود [و] عنوانی که این مجسمه پیدا کرده که شارع حکم حرمت کرده بر صنعت و بیع و حفظ، [موجب] سرایت این حکم در همین جا است.

و اتفاقاً این از آن مواردی است که در همان زمان هم بوده، نه اینکه اختصاص داشته باشد بر اینکه معبودی باشد که خیلی‌ها در منازلشان به عنوان عبادت دارند؛ مانند بودائی‌ها و گاوپرست‌ها [که] مجسمه‌های گاو را در خانه‌شان می‌برند.

نفس وجود این مجسمه اثری دارد که براساس آن اثر، شارع حکم حرمت کرده و آن با تغییر و تبدلات احوال از بین نمی‌رود، آن به حال خودش باقی است.

تاثیر منفی شطرنج بر نفس

تلمیذ: شطرنج هم به همین شکل است؟ یعنی یک اثر خاصی روی نفس می گذارد؟