تبیین و بررسی چند موضوع فقهی مورد ابتلا

تلمیذ: این کدوها را خشکش می‌کنند از درون آن ساز در می آورند مثل این قلیان که از کدو درست می‌کنند.

استاد: اصلاً من شنیدم که خشک کردن هم ندارد، همان کدویی که وسطش خالی است اصلاً خودش از آلات هست، اتفاقاً در آلات موسیقی باستان و قدیم چنین چیزی جزء آلات موسیقی بود. من خودم دیدم یکی از آلات موسیقی‌شان همین کدو بود که نخ‌هایی از آن رد می‌کردند. ولی حالا نه، همین کدو را انسان بردارد و این استفاده را بکند حرام می‌شود. حالا اگر مردم هندوانه را این‌طور بکنند، باز همین است، خربزه را بکند، این دیگر بسته به ذوق و ابتکار سرکار دارد که این ذوق خلاق شما چگونه از این نعمات الهی استفادۀ بهینه کند! این به این قضیّه برمی‌گردد و داخل در تحت حرمت می‌شود.

این یک مسئله، و مسئلۀ دیگر اینکه حالا اگر آلتی بشود آلت قمار، این دیگر با آن استعمال ساز دو تا می‌شود و با آن فرق می‌کند؛ خود این آلت و وسیله مفهومی برایش مترتب می‌شود. بعضی‌ها هستند با اینکه اهل ساز نیستند برای دکور ساز می‌گیرند و در منازلشان آویزان می‌کنند. من شنیدم خیلی از منازلی که درست می‌کنند جایی برای مشروب هم درست می‌کنند تا این خانه جایی هم برای مشروب داشته باشد. حالا بر فرض هم چیزی گیرش نیاید که آنجا بگذارد ولی همین درست‌کردن حرام می‌شود و چیزی هم در آن نیست؛ همین سنگ و گچ حرام می‌شود و پولی که معمار برای همین مقدار گرفته حرام است، اکلش حرام است و آن شخصی که آجر داده برای همین جا داده، همۀ این‌ها می‌شود حرام.

مثل اینکه رسم هست که جایی برای دکور کتابخانه درست می‌کنند، حالا شخص اندازۀ خر هم نمی‌فهمد! ولیکن جایی برای کتابخانه درست می‌کند. کتابخانه خودش دکور است.

خاطره‌ای از خرید کتاب‌های دکوری!

در همان زمان سابق ما با مرحوم آقا رفته بودیم کتابخانۀ شمس در ناصرخسرو، کتاب‌های قدیمی را می‌آورد و آدم واردی بود به کتاب، روزی ما نشسته بودیم و فردی آمد، تقریبا کمی مسن هم بود و مدتی نشست و چند تا کتاب گرفت، دیدیم فلان شخص برایش کتاب‌ها را آورد. ما نگاه به قیافه‌اش می‌کردیم این ژستی که گرفته با این طرز صحبتی که می‌کند، این دو به هم نمی‌خورد، این‌ها با هم تناسب ندارند، بعد یک‌دفعه دیدیم که ـ ما هم رفته بودیم توی نخ این، کوچک بودیم، هفت یا هشت سالم بود ـ می‌گوید: کتابی که جلدش سبز رنگ باشد و به این‌قدر باشد و این‌قدر ندارید؟ آن آقای مسئولش گشت و یک کتاب برداشت و به او داد. مرحوم آقا زد زیر خنده و سرشان پایین [بود] و آن شخص وقتی که رفت [کتاب فروش] گفت: او هریک ماه - دو ماهی اینجا پیدایش می‌شود، از همین کتاب‌های رنگارنگ می‌خرد و حساب پولش را هم نمی‌کند که چقدر است، ما به او می‌دهیم، یک دفعه می آید و می‌گوید: کتاب قرمز بده! این دفعه سبزش را گرفته، دفعۀ دیگر صورتی و سیاه! این دکور است، این هم جزء ساختمان و... حساب می‌شود.