پرهیز اولیاء الهی از مسائل اعتباری

در جریان اویس و رسول خدا هم که این قضیّه اتفاق افتاد، مسئله همین بود. یعنی تقدیر این است که دندان رسول خدا در روز [جنگ] اُحُد بشکند. درست شد؟ از آنجایی که اویس در آن [با پیامبر اتّحاد دارد، او دچار این بلیّه می‌شود]. حالا نگویید خب امیرالمؤمنین که با پیغمبر متحدتر بود چرا آنجا نشد؟ نه، مشیت بر این است که الآن در این وضعیت، او دچار این بلیّه بشود. حالا چه حالت خاصی در آن موقع بوده که آن حالت خاص با اویس در آن زمان منطبق شده است [ما نمی‌دانیم]. در زمان دیگر با امیرالمؤمنین منطبق می‌شود؛ در زمان دیگر با سلمان منطبق می‌شود؛ در هر زمانی با یکی و چه‌بسا اینکه در خیلی از موارد ممکن است که این قضیّه مصلحت خدا نباشد که برای امیرالمؤمنین باشد. بالأخره یک اسراری هم اینجا هست؛ که اگر قرار باشد هر چیزی برای پیغمبر بیاید، همان برای امیرالمؤمنین نازل بشود؛ آن وقت دیگر امتحان در اینجا چطور می‌شود؟ برداشت‌های مردم نسبت به این مسئله چطور خواهد بود؟این‌طور نیست که حالا این مسئله همین طوری بدون حساب و کتاب و برنامه باشد.

و ما خودمان هم در دوران حیات خودمان نظایر این مسائل را از بزرگان و از افراد دیده‌ایم. [این] قضیّه [یکی]‌ در آنجا هست که [پیامبر می‌گوید]: «یا علی انت منی...» و یکی [در] آن قضیّه‌ای است که حضرت رسول، امیرالمؤمنین را برای جنگ و جبایی¹ به یمن فرستاده بود؛ وقتی که حضرت به مکّه برگشتند، قرار بود احرام ببندند و چون نمی‌دانستند چه احرامی ببندند؛ حضرت نیت کردند احرام را به احرام رسول خدا ببندند. این یکی از آن مواردی است که حضرت در آنجا بین خود و بین پیغمبر احساس وحدت می‌کرد. همین‌طوری نبوده که بگوید: «من احرام رسول خدا می‌بندم.» اگر ما بگوییم: «احرام رسول خدا می بندیم»، خدا می‌گوید: «ارواح عمه‌تان بلند شوید بروید احرامتان را ببندید و خیلی هم از این زیاده روی‌ها نکنید!» او امیرالمؤمنین است که می‌گوید: «احرام من احرام رسول خداست؛ حالا هرچه هست.» خب حالا در آن موقعیت، امیرالمؤمنین دانست که رسول خدا چه احرامی بسته یا نه؟ نه، فقط آن نفس آن حضرت در همان احرامی قرار گرفت که پیغمبر در آن موقع نیت کرده بود. پیغمبر نیت چه احرامی کرده بود؟ هر احرامی که انسان بکند، یک اثر خاصی دارد؛ احرام به عمرۀ مفرده ببندد، یک اثری دارد؛ عمرۀ تمتع ببندد، یک اثر دارد؛ قِران باشد، یک طور اثر دارد. هر کدام از حج یک طور اثر دارد. إفراد، قِران، تمتع اینها هرکدام اثر خاص خودش را دارد. به مقتضای آن اثر، آثارش هم فرق می‌کند، افعالش هم فرق می‌کند.