امیرالمؤمنین علیه السلام میزان سنجش اعمال

توضیحات:

تفسیر و معنی «میزان». وضع الفاظ برای معانی عامّه. میزان یعنی: وسیلۀ سنجش و ترازو. پیامبران و امامان، میزان سنجش اعمال. مراد از میزان، امیرالمؤمنین علیه السّلام. چگونگی میزان‌بودن امیرالمؤمنین علیه السّلام. امیرالمؤمنین علیه السّلام وارث جمیع کمالات رسول خدا، به غیر از نبوّت. عفّت امیرالمؤمنین علیه السّلام میزان برای تمام عفّت‌ها. امیرالمؤمنین علیه السّلام لوادار فداکاری در دوران رسول خدا. گذشت امیرالمؤمنین علیه السّلام بعد از رسول خدا برای اسلام. گذشت امیرالمؤمنین از ابن‌ملجم مرادی بعد از ضربت‌خوردن حضرت. شدّت عدالت امیرالمؤمنین علیه السّلام در برخورد با برادرشان عقیل. نخوابیدن پیامبر از صدای نالۀ عمویشان هنگام اسارت. دقیق‌تر بودن میزان در قیامت از هر ترازویی. درآوردن تیر سه‌شعبه از پای امیرالمؤمنین علیه السّلام در حال سجده. فداکاری امیرالمؤمنین علیه السّلام در جنگ اُحد. فداکاری امیرالمؤمنین علیه السّلام در جنگ بدر. فداکاری امیرالمؤمنین علیه السّلام در لیلةالمبیت و افتخار خداوند به ایشان. کلام ابن‌ابی‌الحدید دربارۀ جمع صفات متضادّه در امیرالمؤمنین علیه السّلام. طلوع صفات جمال و جلال خدا در امیرالمؤمنین علیه السّلام. کلام جبران خلیل جبران دربارۀ عظمت امیرالمؤمنین علیه السّلام. کلام ابن‌شهرآشوب دربارۀ عظمت مناقب امیرالمؤمنین علیه السّلام نزد مخالفینشان. تلاش معاویه برای از بین بردن نام امیرالمؤمنین علیه السّلام. پیچیدن صیحۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام در تمام عالم، مثل صیحۀ قیامت!. جاودانگی نور امیرالمؤمنین علیه السّلام. هرچه ترازوی عمل شیعیان به ترازوی امیرالمؤمنین نزدیک‌تر، در دنیا و آخرت کامیاب‌تر. وصیّت‌های امیرالمؤمنین به امام حسن علیهما السّلام قبل از شهادت. علّت وصیّت حضرت بر مخفی نمودن قبرشان. تجهیز و تدفین امیرالمؤمنین علیه السّلام به نقل از محمّد بن حنفیّه. وداع صعصعة بن صوحان با بدن مطهّر امیرالمؤمنین علیه السّلام.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

امیرالمؤمنین علیه السلام میزان سنجش اعمال

5

بله، آن هم میزانیّه دارد؛ امّا حقیقت معنای میزان در او هست ولی شکلش به شکل این میزانیّه‌های خارجی نیست، ترازوی دو کفّه‌ای نیست، مانند آلت دستگاه فشار خون نیست. آن همین است که قرآن می‌فرماید: ﴿وَأَنزَلۡنَا مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمِيزَانَ﴾.¹ ما پیغمبران را که فرستادیم، با آنها یک کتاب فرستادیم، تورات است، انجیل است، صحف حضرت ابراهیم است، کتاب نوح است، قرآن است. این روشن است! امّا یک میزان دیگر هم فرستادیم؛ آن میزان، درجۀ ادراک، درجۀ صفات و درجۀ ملکات آن پیغمبری است که پاسدار و پاسبان کتاب خدا و عمل‌کنندۀ به قوانین و شرایعی است که خدا به او فرستاده است.²
کتاب را فرستاده است، امّا کتاب را چه کسی می‌فهمد؟ چه کسی درک می‌کند؟ شأن نزول آن، تفسیر آن، تأویل آن، باطن آن، ظاهر آن، ناسخ آن، منسوخ آن، مطلق، مقیّد، عام، خاص، مجمل، مبیّن، اینها را چه کسی درک می‌کند؟ آن کسی که واقف بر اسرار کتاب است و از نقطۀ نظر تشریع، وجود او در جامعۀ بشریّت میزان است برای پیاده کردن آن احکامی که در کتاب خدا آمده است. این معنا روشن شد؟
در آیۀ قرآن داریم:
﴿وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلۡمِيزَانَ * أَلَّا تَطۡغَوۡاْ فِي ٱلۡمِيزَانِ * وَأَقِيمُواْ ٱلۡوَزۡنَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تُخۡسِرُواْ ٱلۡمِيزَانَ﴾.³
«خداوند آسمان را بلند خلقت فرمود و مقام آن را بلند قرار داد و میزان را قرار داد * ای مردم! شما در میزان طغیان نکنید * حقّ او را اداء کنید، به ترازو خیانت نکنید، اقامۀ وزن کنید و ترازو را سبک نکنید!»
معنای ظاهری این آیۀ قرآن که روشن است؛ ولیکن یک معنی باطنی دارد که آن تفسیر و تأویل این آیه است.
مراد از میزان، امیرالمؤمنین علیه السّلام
در روایات عدیده داریم و در تفسیر برهان و در تفسیر صافی و در بسیاری از تفاسیر دیگر ذکر شده است؛ و در کتاب معانی الأخبار و در مقدّمات تفسیر صافی،⁴ مرحوم فیض نقل کرده است که مراد از میزان، امیرالمؤمنین علیه السّلام است.
1. سوره حدید (٥٧) آیه ٢٥.
2. جهت اطّلاع بیشتر پیرامون موضوع «میزان اُمّت‌ها پیامبران و اوصیاء آنها هستند» رجوع شود به معاد شناسی، ج ٨، ص ١٢٧.
3. سوره الرّحمن (٥٥) آیات ٧ ـ ٩.
4. تفسیر الصّافی، ج ٥، ص ١٠٧، به نقل از تفسیر قمی ذیل آیه: ﴿وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ ضَعِيفٗا﴾.