امیرالمؤمنین علیه السلام میزان سنجش اعمال
12دقیقتر بودن میزان در قیامت از هر ترازویی
اندازه میگیرند؛ هر کس به این مقام نزدیکتر باشد، در بهشتهایی نزدیکتر به مقام امیرالمؤمنین زندگی میکند؛ و هر که دورتر باشد، دور؛ آن که خیلی دور است که در جهنّم است، آن که نزدیک است در بهشت است، نزدیکتر در بهشت؛ آن کسی که خیلی نزدیک است، مقامش نزدیک امیرالمؤمنین است. چون این میزانیّه کار میکند و این میزانیّهها به اندازهای دقیق کار میکند که از هر میزانیّهای دقیقتر و عظیمتر است!
میگویند: بعضی ترازوها اینقدر دقیق است که شما اگر یک کاغذی را بگذارید در این ترازو و بِکشید، بعد کاغذ را بردارید دوتا خط رویش بکشید و بگذارید روی این ترازو، این ترازو سنگینی اثر یک مدادی که روی این کاغذ کشیدهاید را نشان میدهد؛ این قدر دقیق است! آن ترازو از این دقیقتر است! میگوید:
﴿فَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٍ خَيۡرٗا يَرَهُۥ * وَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٖ شَرّٗا يَرَهُۥ﴾؛1
«کسی که به اندازۀ سنگینی یک ذرّهای (که به چشم دیده نمیشود، در نور آفتاب انسان آن ذره را در هوا میبیند) اگر کار خوبی انجام بدهد یا کار بدی، میبیند.»
چه قِسم میبینید؟ همین ترازوها کار میکند؛ ترازوی عدالت امیرالمؤمنین و خیرات امیرالمؤمنین! این شخصیّت، میزان است برای عمل امّت و حجّتِ برای امّت قرار داده میشود؛ اعمال انسان را دائماً به او عرضه میدارند. عبودیّت و مقام عبادت امیرالمؤمنین را میآورند؛ چه قسم نماز میخواند؟ چه قسم توجّه به خدا میکرد؟
درآوردن تیر سهشعبه از پای امیرالمؤمنین علیه السّلام در حال سجده
پیکان در پایش رفت، از حضرت زهراء علیها السّلام سؤال کردند: «ما پیکان را نمیتوانیم دربیاوریم!» آن حضرت فرمود: «وقتی علی به سجده میرود، دربیاورید؛ زیرا که ادراک نمیکند!»
پیکان را از پای امیرالمؤمنین در حال سجده درآوردند! در حال غیر سجده تاب نمیآورد؛ پیکانِ سه شعبه بود، وقتی میخواستند دربیاورند باید پا را پاره کنند، تا دربیاورند. امیرالمؤمنین در حال سجده این قدر متوغّل بود!2 اعمال امّت را میسنجند و میگویند: ما این مقدار را از تو توقّع نداریم که مانند امیرالمؤمنین پیکان را از پایت دربیاورند؛ این را نمیخواهیم! نمیخواهیم هم در حال نماز آنطور جذبات الهی تو را بگیرد که بیهوش بیفتی روی زمین! یک نماز با حضور قلب از تو خواستیم، بگو: اللَه اکبر، السّلامُ علیکم؛ فکر تجارت و زراعت و حکومت و ریاست و خرید و فروش و جمع مال و زن و فرزند مباش! این هم مشکل بود؟! آنوقت اگر انسان نتواند، این مقدار عمل بیاورد، دیگر خیلی شرمندگی دارد!
- سوره زلزلة (٩٩) آیه ٧ و ٨.
- المحجة البیضاء، ج ١، ص ٣٩٧؛ جامع السعادات، ج ٣، ص ٣٢٨.

