
شرط تأثیر ذکر و آداب قرائت دعا و مناجات
شرح ذکر یونسیّه و سیر تربیتی حضرت یونس
در این جلسه، آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی تذکر میدهد که تند خواندن اذکار و ادعیه صحیح نیست و شرط تأثیر هر ذکر، قرار گرفتن نفْس در فضای آن ذکر است. سپس ایشان سفارشهای مرحوم حدّاد دربارۀ شرط قرائت ذکر یونسیّه را نقل میکند و با تحلیلی عمیق، گرفتاری حضرت یونس را ناشی از نگاه استقلالی او به مردم میداند، که با قطع تعلقات در دریا، به حقیقت توحید افعالی و نظام رحمت الهی پی برد و با بازگشت به میان قوم خود، به این حقیقت رسید که در نظام تربیتی پروردگار، میان مردم عادی و پیامبر تفاوتی نیست! ایشان در ادامه، با مقایسۀ حضرت یونس و پیامبر اکرم در نگرش توحیدی، «نگاه رحمانی» و «رسیدن حاکم به حقیقت توحید» را از مهمترین شروط نظام اسلامی برمیشمارد. در جمعبندی این بحث، بر قرائتِ با طمأنینۀ مناجاتها تأکید، و روش اولیاءالهی در قرائت مناجاتها بیان میگردد. در پایان نیز به دو سؤال دربارۀ «حقیقت صلوات» و «معنای لعن» پاسخ داده میشود.
شرط تأثیر ذکر و آداب قرائت دعا و مناجات
توضیحات:
در این جلسه، آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی تذکر میدهد که تند خواندن اذکار و ادعیه صحیح نیست و شرط تأثیر هر ذکر، قرار گرفتن نفْس در فضای آن ذکر است. سپس ایشان سفارشهای مرحوم حدّاد دربارۀ شرط قرائت ذکر یونسیّه را نقل میکند و با تحلیلی عمیق، گرفتاری حضرت یونس را ناشی از نگاه استقلالی او به مردم میداند، که با قطع تعلقات در دریا، به حقیقت توحید افعالی و نظام رحمت الهی پی برد و با بازگشت به میان قوم خود، به این حقیقت رسید که در نظام تربیتی پروردگار، میان مردم عادی و پیامبر تفاوتی نیست! ایشان در ادامه، با مقایسۀ حضرت یونس و پیامبر اکرم در نگرش توحیدی، «نگاه رحمانی» و «رسیدن حاکم به حقیقت توحید» را از مهمترین شروط نظام اسلامی برمیشمارد. در جمعبندی این بحث، بر قرائتِ با طمأنینۀ مناجاتها تأکید، و روش اولیاءالهی در قرائت مناجاتها بیان میگردد. در پایان نیز به دو سؤال دربارۀ «حقیقت صلوات» و «معنای لعن» پاسخ داده میشود.
شرط تأثیر ذکر و آداب قرائت دعا و مناجات
4و عجیب است که ببینید یک عالِم این را نفهمیده! آقای حدّاد که خب عارف است و او چقدر لطیف [استدلال] میکند. اینها معنایش این است که اینها به حقایق عالَم رسیدهاند.
معنای ذکر «لا اله إلّا أنت» و «لا إله إلّا الله»
خب این «لا إله الّا انت» که ما میگوییم معنایش این است که ما داریم این را میگوییم. مرحوم آقا [علامۀ طهرانی] میفرمودند:
وقتی که «لا إله الا الله» میخواهید بگویید (البتّه این مراتب بالاتری دارد و این اوّلین مرتبهاش است) [معنایش این است که] هیچ اثری در عالم نیست جز آن اثری که از تو ساطع باشد و هیچ حرکتی نیست و هیچ وجودی نیست و هیچ سببی نیست و موثّری نیست و استقلالی نیست و هیچچیزی نیست جز اینکه آن اصلش تو هستی و خودت هستی و مبدأش تو هستی و غیر از تو کسی نیست.
گرفتاری حضرت یونس در شکم ماهی، به دلیل نگاه غیرتوحیدی به قوم خود
خب این را حضرت یونس برای چه گفت؟ خب خدا به [دل] او انداخت که این را بگو.
تو که از میان مردمت بیرون آمدی، تو از غیر خدا دیدی!1 تو از غیر خدا دیدی این کارِ مردم را و این قبول نکردن را و آمدی و به حساب مردم گذاشتی. در همان موقعی که داشتی با مردم صحبت و معاشرت میکردی و رفتوآمد و مرافقت میکردی، اگر این در دلت بود که این [شخص] که الآن از من نمیپذیرد، اگر خدا بخواهد میپذیرد و این را در گوشۀ دلت میگذاشتی، خب دیگر نفرینشان نمیکردی و دیگر مشکلی نبود! تو آمدی همۀ بارها را سر این مردم بیچاره خالی کردی! هرچه وزر و وبال و دردسر و جهل و این چیزها بود همه را بر سر این خلق خدا خالی کردی! این وسط هیچ سهمی برای خدا نگذاشتی که این که الآن قبول نمیکند، این که الآن نمیخواهد بپذیرد، اگر اراده خدا بود میپذیرفت و این الآن بهخاطر جهل [است که نمیپذیرد]!
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون داستان حضرت یونس و قومش رجوع شود به قصص الانبیاء، راوندی، ص 251.
