امیرالمؤمنین علیه السلام محور عدالت و میزان حق
12ولی امیرالمؤمنین همچنین آدمی نیست که اموال بیتالمال مسلمین را به برادرش بدهد، اموال بیتالمال مال مسلمین است؛ همینطوری که نمیتواند دست عقیل را بگیرد بیاورد در بازار ببرد داخل یک دکانی، دخل آن طرف را در جیب برادرش خالی کند!
چرا امیرالمؤمنین اینکار را نمیتواند بکند؟ برای اینکه مال مردم است، مال مردم را که نمیشود به برادر داد؛ مال بیتالمال که سهم تمام افراد مسلمین است، از عطایای آن هم نمیتواند به برادر بدهد و بگوید بقیهاش را قسمت کنید؛ گرچه حالا تمام اموال زیر دست امیرالمؤمنین است. و شاید قدرت بر تصرّف داشته باشد، ولی اجازۀ در تصرّف ندارد. قلبش میزان حقّ است؛ او میگوید این مال بین تمام افراد مسلمانها باید قسمت بشود. این رویه امیرالمؤمنین بود.
سرّ ولایت آموز مصباح جان برافروز *** *** رو از علی بیاموز یک شیمۀ عَلیّه روی علیّ أعلیٰ اشراق نور بالا *** *** عَن وَجهِه تَلألأ نورٌ مِن الهُویَّة1 سرّ هویّت آمد روح مشیّت آمد *** *** إیجادُ کلِّ شَیءٍ مِن مَبدءِ المَشیَّة2 چون روح جمله أسماست این نکته پای برجاست
*** *** یا واهبَ العطایا یا رازقَ البَریَّة3 چون نیست ره به ذاتش یک شمّه از صفاتش *** *** الرّفقُ بالرَّعیّة والعدلُ بالقضیّة4 ﴿لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَأَنزَلۡنَا مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمِيزَانَ لِيَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلۡقِسۡطِ﴾.5
خدا کتاب فرستاده، میزان فرستاده، پیغمبران فرستاده و با آنها حجّت و بیّنه آورده است برای اینکه مردم قیام به عدل کنند؛ آنوقت علی علیه السّلام خود مثل سایر افراد مسلمان، اگر دارد، از خود به آنها میدهد، اگر نه مثل سایر افراد، دیگر نمیشود انسان مال دیگری را بدهد به دیگری.
بله، یکوقت خود مسلمانها میآیند میگویند: یا علی ما تمام بیتالمال را به تو بخشیدیم، به هر کس میخواهی بده! این یک مسئلهای است. ولی امیرالمؤمنین پاسبان است و پاسدار، اگر به اندازۀ یک ذرّه تعدّی کند خیانت کرده و خیانت برای مردمان معمولی پسندیده نیست، آنوقت علیّ بیاید خیانت کند؟! امام و محور عدالت، امیرالمؤمنین که از نقطۀ نظر ایمان، مقام امارت و حکومت به او داده شده است نه از نقطۀ نظر قدرتهای ظاهری، او بیاید برادر خود را سیر کند و عموی خود را سیر کند و دختر خود را سیر کند و پسر عموی خود را سیر کند، و افرادی که حکومت ظاهری او را اداره میکنند سیر کند؟! ابداً! ابداً! میگوید: من تمام این دنیا را پشت سر میگذارم و یک قدم براساس جور و ظلم و خیانت برنمیدارم!
- ترجمه: «نوری از مقام هوهویت ذات حضرت حق بر او درخشان شد.» (محقّق)
- ترجمه: «و ایجاد هر چیزی از مبدأ مشیّت و اراده سرچشمه می گیرد!» (محقّق)
- ترجمه: «ای بخشندۀ عطاها به خلق، ای روزی دهنده خلائق!» (محقّق)
- ترجمه: «مدارای با خلق و عدالت در قضاوت یک شمّه از صفات حضرتش می باشد.» (محقّق)
- سوره حدید (٥٧) آیه ٢٥. امام شناسی، ج ٨، ص ١٥٨:
«ما حقّاً پیغمبران خود را با ادّله و بیّنات و حجّتها و معجزات فرستادیم، و با آنها نیز کتاب و میزان را فرو فرستادیم تا آنکه مردم به قِسط و عدل قیام کنند.»

