اهمیت جایگاه عقل در رشد و کمال انسان

خُب بابا بگو رفتم دواخانه، اصلاً بگو: رفتم دستشویی! خُب چیه مگر! رفتم ده دقیقه دیگر بیا. چرا می‌گویی رفتم مسجد، چرا دروغ می‌گویی؟ تو حالا خیال می‌كنی با این گفتن رفتن مسجدت، من از تو جنس بیشتر می‌خرم؟ بیشتر دوست دارم؟ این باعث شد دیگر تا الان من سراغش نروم، یعنی دیگر وقتی رد می‌شوم پایم نمی‌رود، یك جای دیگر است آنجا می‌روم. یعنی این دروغ یك تأثیری در من گذاشت كه دیگر تا عمر دارم دیگر نمی‌روم، خب حالا خوب شد؟ حالا بیشتر ضرر كردی یا آن موقعی كه راست می‌گفتی: آقا رفتم دواخانه پنج دقیقه دیگر می‌آیم و تمام شد. خیلی خُب دواخانه رفته دوا بخرد. توجه می‌كنید؟

چرا ما می‌آییم خودمان را از آن مسیر حق و صحیح و صدق و اینها كنار می‌كشانیم، و آن میزان برای آن صداقت و صفا و آنچه را كه خداوند تعیین كرده چرا ما آن میزان را كنار می‌گذاریم؟ اگر می‌گفتی: آقا من اصلاً دواخانه كه هیچی، اصلاً فرض كنید كه رفتم بگردم، رفتم بگردم، چقدر من از تو اصلاً بیشتر خوشم می‌آمد: چه آدم راستگویی است، آقا رفتم بگردم، آقا رفتم ناهار بخورم، آقا رفتم ... اما با این كارت هم در دنیا ضرر كردی چون من دیگر نمی‌آیم، پا نمی‌گذارم [در مغازه تو] به دوستانم هم می‌گویم نروید، اینجا نروید، بعد هم آن دنیا باید بروی حساب پس بدهی، تو یك دروغ گفتی، باید حساب پس بدهی.

راه ما را این انتخاب كردند، راه ما راه صدق است، نه راه بنده، بنده چه كسی هستم؛ مكتب، مكتب سلوك، مكتب صدق است، مكتب عمل به حق است و مكتب به كارگیری فهم و به كارگیری عقل است. اینجا عقل می‌گوید غلط است، اینجا می‌گوید درست است، اینجا می‌گوید اینطور، آنجا می‌گوید آنطور. لذا مرحوم آقا می‌فرمودند: نگاه نكنيد به عمل رفقا و به ذكر و ورد و حالشان، نگاه نكنيد به مكاشفاتى كه دارند نقل مى‌كنند، نگاه نكنيد به آن امور غريبه‌اى كه ممكن [است انجام بدهند] نگاه بكنيد چقدر از اين راه را فهميدند به خود من می‌فرمودند، به دوستان و افراد می‌فرمودند نگاه كنيد فهمشان نسبت به اين راه چقدر است، نگاه كنيد فهمشان نسبت به اين مبانى كه ما مطرح مى‌كنيم، صحبت‌هايى كه مى‌كنيم، حرفهايى كه مى‌زنيم، نگاه كنيد چقدر است، به آن نگاه كنيد، نگاه كنيد چقدر به مبانى شرع ملتزم هستند. نمى‌گويند: آى ولش كن اين شرع مال ما نيست، اين دين ... ما از دين گذشتيم بالاتر رفتيم، اين دين براى مردم عادى كوچه و خيابان است!