
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
تحلیل عرفانی از جایگاه امام در تحقق مشیت الهی
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
توضیحات:
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
52سؤال: طبق فرمایش شما همان نفس امام که اراده کردند علّت است دیگر
استاد: بله نفس امام علّت است. چطور شما اراده کنید دستتان را میگذارید اینجا یا آنجا میگذارید اینجا امام اراده میکند آن نقش را تبدیل به شیر میکند.
سؤال: ببخشید این عوالمیکه شما میفرمایید در هم تأثیر دارند، مثلاً ما یک تصوّری میکنیم یک گناهی، یک ثوابی اثرش در برزخ به یک صورتی نمود پیدا میکند و همینطور چیزهایی که در عوالم بالا خدا مشیّت میکند و برای ما نازل میشود در عالم طبع ما یک تأثیراتی میگذارد. من میخواستم ببینم این حد فاصل با تصوّر یکی مثل من فکر میکنم متفاوت باشد. یک حدّ فاصلی آدم میتواند برای آن قائل بشود یا به ترتیب و تدریج در هنگام نزول از یک عالمی به یک عالم نازل بشود یا صعود کند؟
استاد: البتّه بنا بر قانون بهاصطلاح طفره نمیشود که یک علّت در یک معلولی تأثیر ایجاد کند بدون اینکه این واسطه در اینجا حذف شود. واسطه هست، منتهی این واسطه یک وقتی زمان میبرد، یک وقتی این واسطه بدون زمان انجام میشود، البتّه نه زمان، زمان ظاهری، بلکه زمان، زمان ربوبی و منظور آنطور و دَوری است که باید این زده شود. اسماء پروردگار که منشأ برای تمام حوادث و پدیدهها هستند در کلّ عالم وجود، اینها دارای یک حقیقت کلّی هستند، اسم قدرت، اسم علم، اسم اراده، اسم حیات، اسم رحمت، اسم خلق اسم رزق اینها اسامی کلّی و بعضیها هم صفّات کلی هستند که اینها به عنوان علّت اول و اصل بعد از ذات پروردگار، اینها مطرح هستند. این تأثیر میگذارد در یک مرتبۀ پایینتر از خودش و آن هم در مرتبۀ پایینتر تا میرسد به اینجا که الآن بهصورت حقایق جزئیّه و مشخّص، شما اینها را مشاهده میکنید. هر کدام از اینها در مرتبه پایینتر از خودش تأثیر میگذارد تا به اینجا میرسند. این مسئله است.
سؤال: به این مرتبه لاشیئّیت، این مُدْرِک یک خبر آورده برای ابنفارض که من چیزی را ادراک کردم که نمیتوانم بیان کنم، این لاشیئیّت اطلاقی نیست؟ اطلاقی نیست که
