
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
تحلیل عرفانی از جایگاه امام در تحقق مشیت الهی
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
توضیحات:
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
47استاد: قطعاً همینطور است، دو نفر یکطور نیستند.
سؤال: این شامل معصومین هم میشود.
استاد: معصومین هم همین است.
سؤال: پیغمبر ممکن است مقامش از حضرت علی علیه السّلام...
استاد: قطعاً همین است آنها هم همینطور هستند.
سؤال: پس این نور واحد مبدأ یکی است؟
استاد: بله مبدأ یکی است و اتّصال همه به یکجا است. بله و اینهم داریم که اینها بعضی از نظر سعۀ وجودی بالاتر دیگر هستند، در روایات و احادیث هست.
یک وقت ما یک شب کربلا بودیم، من سنم خیلی کم بود. ولی خب خیلی خاطرات به یادم هست! بله مرحوم آقای حدّاد داشتند به مرحوم آقا میفرمودند، ما هم نشسته بودیم. هفده سالم بود! میفرمودند که: «در بعضی از اوقات اتفّاق میافتاد که من را از یک عوالمی عبور میدادند که هر کدام از این عالم انتها ندارد!»
کرۀ زمین انتها دارد دیگر اوّلش اینجا است، آخرش آنجا! کهکشان راه شیری هم که شما بگویید باز هم اول و آخر دارد! هرچه میخواهی فکر کنی. آن عوالم که اصلاً خارج از این عوالم مادهّ است. میگفتند که: «مرا عبور میدادند از یک عوالمی که هر کدام از این عوالم انتها نداشت و من تا میخواستم فکر کنم ببینم که در آن عالم چه بود، میدیدم که به یک عالم دیگر وارد شدم.» یعنی حتی فرصت برای به دست آوردن، فکر کردن ـ نه منظور فکر کردن ما ـ یعنی احساس، احساس آنچه را که در آن عوالم وجود دارد، «آن احساس را در خود ببینم، اینقدر سرعت زیاد بود که میدیدم چند عالم مثل او را رد کردم.» یعنی سه تا چهار تا عالم ـ حالا من دارم میگویم سه یا چهار تا ایشان میگفتند چند تا ـ «که هر کدام اینها برای خودشان بینهایت بودند.» اصلاً یک چیزهایی که نمیشود گفت. فقط بشنویم. اصلاً چیزهایی میشنویم. آنوقت در اینجا به آن روایت امام صادق علیه السّلام پی میبریم. حضرت میفرمایند که.... اینها تا حدودی تا حدودی یک دورنمایی برای ما روشن میکند که اوضاع چیست؟ فقط یک دورنمایی روشن میکند که مسئله چیست؟!
