تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء

سؤال: ایشان شاگرد علامه طباطبائی بودند؟

استاد: بله بله! حالا اینکه امیرالمؤمنین می‌گوید قرآن هفتاد بطن دارد بماند. ما با آنها کاری نداریم، این یک چیز ظاهر مربوط به امثال ما است!

کیفیت تفسیر قرآن توسط مرحوم ملاّفتحعلی سطان آبادی

قضیّه‌ای را مرحوم آقای حکیم در مورد تفسیر مرحوم ملاّفتحعلی سلطان آبادی چنین نقل می‌کند. آقای حکیم از مراجع تقلید بود. یک ماه رمضان تمام در نجف ایشان تفسیر گفت. البتّه ایشان فردی نبود که در حوزه مطرح باشد، مرد بزرگی بود و کنار بود. یک عده خاصی هم با او حشر و نشر داشتند. مرحوم آقا میرزا حسین نائینی و آقای حکیم و امثال‌ذلک اینها می‌رفتند در پای تفسیر ایشان،. نائینی که ما الآن کتاب‌هایشان را در مباحثاتمان می‌خوانیم و روی آن به‌اصطلاح نظر می‌دهیم. می‌رفتند پای درس ایشان. آنها می‌گویند:

مرحوم آخوند ملاّفتحعلی سلطان آبادی شب اول یک آیه را معنا کرد. آن آیه هم از ذهن من رفته ولی هست نوشته شده چه آیه‌ای، تقریباً یک خطّ و نیم است. می‌گفتند یک ساعت راجع به این آیه ایشان تفسیرکرد، یک ساعت که ما تا حالا نشنیده بودیم، که این آیه یک‌هم‌چنین تفسیری هم دارد نشنیده بودیم. اصلاً خیلی برای ما عجیب بود! فردا شب رفتیم، همان آیه را ایشان یک ساعت یک تفسیر دیگری کرد که هیچ ارتباطی بین امشب و بین دیشب نبود! شب سوم رفتیم، شب چهارم رفتیم، آقا اینها شوخی نیست! سی شب این فرد یک آیه را سی ساعت صحبت کرد که هر شب ارتباطی با شب قبل نداشت، عقل از کلّۀ ما پریده بود این چه وضعی است، این چه اوضاعی است؟! این همین قرآنی است که ما داشتیم تا به‌حال می‌خواندیم. تا حالا خبر نداشتیم! بعد از سی شب ایشان فرمود:

خداوند به من سی بطن قرآن را داده است. این قرآن هفتاد بطن است چهل تای دیگر آن طلب شما! من نمی‌دانم چهل تای دیگر را من نمی‌دانم سی تا را ما برای شما گفتیم.