تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء

جایگاه علوم عقلی در شناخت امام 

اینجا است که انسان به ارزش و قیمت علوم عقلی مثل فلسفه و عرفان نظری پی می‌برد و کسانی که بهره‌ای از این علوم ندارند چه می‌شوند و چه چیزی را از دست می‌دهند؟!

خدا رحمت کند مرحوم آیةالله آقا شیخ مرتضی حائری بسیار مرد خوبی بود، و ما سال‌ها در درس ایشان شرکت می‌کردیم و می‌توانم بگویم آن استفادۀ اصلی که من از اساتید مختلفی داشته‌ام، از ایشان بوده است. ولی خب ایشان اهل فلسفه و عرفان نبود و ما وقتی در مباحث استاد شاگردی با ایشان قدری به مباحث دقیقی می‌رسیدیم، ایشان سر من داد می‌زد که «آقا سیّدمحسن من اینها را بلد نیستم برو این مسائل را از پدرت بپرس، من بلد نیستم، من نمی‌فهمم!» ما می‌خندیدیم و دیگر بحث را جمع می‌کردیم و به سراغ بحث دیگر می‌رفتیم. خیلی هم به ما علاقه داشت، خیلی محبّت داشت. ایشان را به طهران می‌آوردیم و با مرحوم آقا به دکتر می‌رفتند.

حکایتی از مرحوم شیخ مرتضی حائری

یک روز با هم که به طهران می‌آمدیم ـ بنده خدا قلبش درد می‌کرد و اصلاً رعایت هم نمی‌کردیم که قلبش درد می‌کند ـ من وسط راه مسئلۀ ولایت فقیه را مطرح کردم. ولایت فقیه که به مربوط به امام است، نه آنچه را که مطرح می‌کنند؛ ولایت ائمه که ولایت تکوینی است. عرض کردم: آیا امام علیه السّلام می‌تواند امر کند بر اینکه شخصی عیال خود را طلاق دهد؟ یا می‌تواند امر کند شخصی اجباراً فلان زنی را اختیار کند؟ یا به زن بگوید باید فلان شوهر را اختیار کنی؟ یا از شوهرت جدا شوی؟ یا اینکه می‌تواند امر کند که انسان قتل نفس کند؟ خودش را از بلندی به پایین بیندازد و یا دارویی بخورد؟ در شأن امام یک‌هم‌چنین تصّرفاتی هست یا نه، او حق ندارد این‌طور امر کند؟ ایشان گفتند: «چه می‌گویی، آقا چه می‌گویی؟ مگر امام هر کاری که دلش بخواهد می‌تواند بکند؟ مگر می‌تواند!؟»