
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
تحلیل عرفانی از جایگاه امام در تحقق مشیت الهی
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
توضیحات:
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء، به عنوان یکی از دقیقترین و پرابهامترین مباحث معرفتی، موضوع بیانات عرفانی و تربیتی این جلسه از سخنرانی حضرت آیةاللّه سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه) است. ایشان با تسلط عمیقی که نسبت به مسایل عرفانی و تربیتی دارند، با بیان شیوا اما عمیق، به تحلیل تفاوت نگاه سطحی برخی افراد با دیدگاه اهل عرفان درباره علم غیب و ولایت تکوینی ائمه معصومین علیهمالسلام میپردازند. حضرت استاد در تبیین جایگاه امام، امام را نه بهعنوان «مجری مشیت خداوند»، بلکه به عنوان منبعِ تجلّی اراده الهی معرفی میکند به گونهای که اراده، علم و فعل امام، عین اراده و فعل خداوند میشود. ایشان با مثالهایی دقیق و ملموس مانند قضیۀ نخوردن انگور توسط امام رضا علیهالسلام، قضیۀ صفین، و رفتار امام حسین علیهالسلام با لشکر حرّ، مرز میان اختیار امام و مشیت الهی را شرح داده و نشان میدهند که امام در اوج اختیار، تابع محض اراده خداوند است. حضرت استاد همچنین با نقد دیدگاه روشنفکرنمایانی چون عبدالکریم سروش و تبیین اشکالات بنیادی در فهم آنان از جایگاه امام، عمق نگاه عرفانی به امامت را روشن میسازد
تجلی مشیت الهی در علم و اراده اولیاء
22آنوقت شما ببینید امام چه سعۀ صدری دارد؟! چه وضعی دارد؟! چه اوضاعی دارد؟! تمام این قضایا را میداند. ولی حضرت میفرماید: تمام این اوضاع به یک نامردی نمیارزد! نامردی صحیح ها! یعنی با دو دو تا چهارتای ما، این قضیّه درست است. ولی نمیارزد! البتّه خب در این وسط درجات و مسائل و اینها جایگاه خودش را دارد ولی بالأخره مسائل ظاهری ارزش ندارد. این را امام میگویند! امام یعنی این، امام یعنی کسی که بیاید حقیقت توحید را با زبانش و کردارش نشان بدهد. آن ارادۀ پروردگار را بر این جریان روز عاشورا بیاید با زبانش و با مبانیاش و با کیفیت عمل خودش را نشان بدهد و ظاهر کند از یک طرف، و از آنطرف هم به من و شما یاد بدهد. خب بفرمایید این طرف قضیّه هست، نهاینکه این طرف قضیّه باطل است، آنطرف قضیّه حق است، درست است، صحیح است، ولی بالاتر را شما فکر کنید. به قول مرحوم آقا «همیشه نظرتان به آن بالاتر باشد.» همیشه نظر به بالاتر معنایش این است که به آن مرتبه بالاتر همیشه توجّه کنید. اینجا است که خب دیگر انسان باید بیاید و ذرّهبین بگذارد!
البتّه من توضیح بیشتر این مسائل را قصد دارم در جلد سوم اسرار ملکوت إنشاءالله ادامه بدهیم و بیاورم، که این تتّمۀ جلد دو خواهد بود. البتّه وقتی رسیدم به این مسائل توضیح بیشتری میدهم و به مطالب دیگری هم اشاره میکنم. در این قضیّه مثالهای دیگری قصد دارم بیاورم.
اینجا باید انسان بیاید و بالأخره دست بهکار بشویم آماده بشویم، خودمان را مهیّا کنیم. اگر آماده شدیم و مهّیا شدیم و دست بهکار شدیم میبینیم عجب! دیدگاهها عوض شد، دارد عوض میشود، [فکر ما] دارد در درون عوض میشود. بعد از چند ماه میبینیم راجع به این قضیّه من شش ماه پیش اینطور فکر میکردم ولی الآن دیگر نمیتوانم اینطور فکر کنم، اینطور عوض شدم! در این عوض شدن این نگاه هم عوض میشود. در عوض شدن این، کارها هم عوض میشود، تصرّفات هم عوض میشود! همانطور یکی پس از دیگری این حالت اقتراب به آن افق و نزدیک شدن به آن افق برای انسان حاصل میشود. درعینحال ما اینها را میدیدیم، اینها را تجربه داشتیم. در طول زندگی با بزرگان اینها برای ما تجربه شده، میدیدیم. خیلی از اینها آنموقع برای ما جای سؤال بود! ولی الآن دیگر پاسخ آن روشن شده است.
