شرح و تفسیر بیت: «عاشق شو ار نه روزی کار جهان سرآید»

ظهور بواطن در پی ارتحال پیامبر اکرم 

وقتی آنها ظاهر پیغمبر را از دست دادند، برگشتند باطن خودشان را ظهور دادند. حالاکه پیغمبر نیست هر کاری دلمان می‌خواهد می‌کنیم! می‌زنیم دخترش هم می‌کشیم و هیچ باکمان هم نیست! مگر نکردند؟ کردند دیگر! دختر همین پیغمبر را زدند تکّه‌تکه کردند، بچه‌اش را هم کشتند، یعنی نوۀ پیغمبر را هم کشتند، دخترش را هم تکّه‌تکه کردند؛ آمدند گریبان علی را گرفتند و کشان‌کشان تا دم مسجد بردند و آن دوّمی‌شمشیر برده بود بالای سر [علی] که یا بیعت کن یا الآن می‌آورم پایین! این چه بیعتی است؟! آخر این چه حکومتی است که می‌گوید من می‌کشمت؟! آقا بنده نمی‌خواهم بیعت کنم! مگر زور است؟! اصلاً تو بر حق، اصلاً تو بر حق، بنده نمی‌خواهم بروم! آخر کجای شریعت، پیغمبر گفته کسی را که بیعت نکند بکشید؟! این‌قدر یهودی‌ها در مدینه بودند و کنار پیغمبر زندگی می‌کردند، این‌قدر نصاریٰ بودند و پیغمبر از آنها جزیه می‌گرفت و کاریشان نداشت، مگر زوری بود؟! نه آقا، بیعت نمی‌کنم.

چرا این‌طور است؟ وقتی که آن ظاهر از بین می‌رود، آن باطن می‌آید خودش را نشان می‌دهد و می‌گوید من همان زمانِ پیغمبری هستم، منتها جلال پیغمبر، ابّهت پیغمبر، مقام پیغمبر، آن عظمت رسول‌الله، آن جنبه نمی‌گذاشت، به عنوان یک پوششی روی آن بواطن ما ظاهر بود و جلوه می‌کرد، الآن که آن پوشش کنار رفته، آن خودش را نشان می‌دهد.

استقامت یاران حقیقی پیامبر پس از رحلت ایشان

آن‌هایی که در زمان پیغمبر از آن باطن گرفته بودند و نگه داشته بودند و در خود حفظ کرده بودند، وقتی که ظاهر پیغمبر رفت هیچ طوریشان هم نشد. پیغمبر رفت علی سر جایش است، طوری نشده، مسئله‌ای اتفاق نیفتاده. اگر امیرالمؤمنین هم نبود باز هم نباشد. وقتی که آن حقیقت را گرفته، درک کرده، شعورش، ادراکش، باطنش، ضمیرش نسبت به آن حقیقت جا افتاده است، سر جایش می‌ایستد، سر عقایدش می‌ایستد، سر مبانی‌ای که کسب کرده می‌ایستد و حرکت نمی‌کند. مگر انسان بچّۀ دو ساله است که یک شکلات به او بدهند تا بلند بشود و فلان بکند؟ یک بچّۀ دو ساله!