سه اصل اساسی در مکتب عرفانی علامه طهرانی

مشکل این قضیه چیست؟ این گیر دارد! این گیر است، گیرش چیست؟! عاطفه است! خب عزیز من! اگر این عاطفه و احساس شما می‌گوید که این کار انجام بشود، مگر بقیّۀ پدرها نسبت به بچۀ خودشان این عاطفه را ندارند، فقط شما یکی داری؟! مادرها ندارند؟! خود این حقّ حیات ندارد؟! خود این حقّ بهره‌برداری از مواهب الهی را ندارد؟! فقط پسر شما تنها دارد؟! این چیست؟! اینجا گیر است! این گیر می‌آید چه می‌کند؟ می‌آید فتوای فقهی را عوض می‌کند! یعنی آن آخوندی که تا الآن می‌گوید: «این عمل حرام است»، این گیر می‌آید حرام را نه‌تنها مباح می‌کند، بلکه به واجب تبدیل می‌کند! ببینید کار [به کجا می‌رسد؟!] صد و هشتاد درجه این قضایا فرق دارد.

سلوک، راه نجات از تعلقات

سلوک می‌آید چه‌کار می‌کند؟! می‌آید انسان را از این گیر درمی‌آورد! مکتب عرفان می‌آید انسان را از این گیر درمی‌آورد! تمام این قیود را باز می‌کند و کنار می‌گذارد، انسان را راحت می‌کند. می‌گوید: تو برای خدا هستی؛ اراده، ارادۀ خدا است؛ مشیّت، مشیّت خدا است. تو فقط یک تکلیف داری! بنده‌ای هستی که باید این ارادۀ الهی را در خودت تنفیذ کنی! تمام شد.

مرحوم آقا این را خیلی می‌خواندند:

وقتی کسی چیزی ندارد، وقتی کسی از تن خود بگذرد، از جان خود بگذرد دیگر در این فکر نیست که امروز دزد لباسش را می‌برد یا نمی‌برد، تمام دعوا سر چیست: «آن پیراهن برای من است، او لباس من را برداشته است» تو که تنت را رها کردی، حالا هر کسی می‌خواهد بردارد ببرد. ایشان این را زیاد می‌گفتند «خوشبخت خودم که خر ندارم» شعر برای کیست؟! به به! مولانا

ندارم دیگر. رها کرده است، ندارد! وقتی ندارد [راحت است]. حالا این مردم می‌آیند می‌گویند آن جایش این‌طور است، آن جایش آن‌طور است، این کار را بکنید، آن کار را بکنید! روزشان، شبشان، به این فکرها [می‌گذرد.] ـ چه عرض کنم دیگر، قرار است ما در بعضی مطلب‌ وارد نشویم ـ خلاصه از این حرف‌ها و فلان و بعد هم آخرش می‌خندند که چه شد؟!