شب قدر، تجلی مشیت الهی و نزول مقدرات

در این هنگام امام مجتبی علیه السّلام طبق وصیّتِ آن حضرت نماز خواند. بعد از نماز به قبر آن حضرت نگاه کرد, قبل از اینکه خاک‌ها را به روی قبر بریزد، دید پارچه‌ای از سُندسِ سبز بر بدن آن حضرت انداخته‌اند؛ بالای آن پارچه, قسمت سر را بالا زد, دید پیغمبر اکرم صلی‌ الله علیه و آله و سلّم نشسته‌اند، حضرت آدم و حضرت ابراهیم خلیل علیهما السّلام با آن حضرت صحبت می‌کنند. امام حسین علیه السّلام قسمت پایین را بالا زد, دید مادرش فاطمۀ زهرا سلام الله علیها و حضرت حوّا و آسیه و مریم بر آن حضرت نوحه‌سرایی می‌کنند. ¹

عزاداری صعصعة بن سوهان بالای قبر امیرالمؤمنین

خاک‌ها را بر قبر ریختند. صعصعة بن ‌سوهان از اصحاب امیرالمؤمنین علیه السّلام مشتی از خاک برداشت و بر سر خود ریخت و عرضه داشت: «یا امیرالمؤمنین، بر تو گوارا باد نعمت‌های الهی! قسم به خدا که پاک بودی و مولدت پاک بود و در راه خدا جهاد کردی و صبرت قویم بود!» آنگاه خطاب به امام مجتبی علیه السّلام و سیّدالشّهدا و سایر فرزندان می‌کند و آنها را بر این مصیبت عظمیٰ تسلیت می‌دهد.²

ناله های پیرمرد نابینا در فراق امیرالمؤمنین در خرابۀ کوفه

به‌سمت کوفه حرکت می‌کنند. در بعضی از تواریخ مذکور است:

هنگامی که به ظَهْرِ کوفه می‌رسند، در خرابه‌ای صدای ناله‌ای را می‌شنوند. به‌سمت آن ناله حرکت می‌کنند؛ می‌بینند پیرمردی نابینا نشسته و دائماً گریه می‌کند و با خود زمزمه می‌کند: «ای کسی که هر شب به سراغ من می‌آمدی و مرا مورد تلطّف و ترحّم خود قرار می‌دادی! چه شده است که از من روی برگرداندی و دیگر به سراغ من نمی‌آیی؟!» امام مجتبی علیه السّلام می‌فرمایند: «ای پیرمرد چه می‌گویی؟» می‌گوید: «من هر شب در اینجا منتظر کسی بودم؛ او می‌آمد و برای من نان و خرما می‌آورد و از احوال من تفقّد می‌نمود.» به او می‌گویند: «آیا آثار و خصوصیّاتی سراغ داری؟» عرضه می‌دارد: «از خصوصیّات او این بود که هر وقت پا به این مکان می‌گذاشت, من از تمام در و دیوار و ذرّات و سنگ‌ریزه‌هایی که در اینجا بود صدای تسبیح و تقدیس می‌شنیدم و همراه با او به تسبیح و تقدیس مشغول می‌شدم!» امام مجتبی علیه السّلام او را تسلّی و تسلیّت داد و فرمود: «ای پیرمرد او پدر ما بود که سه شب قبل به دست تیغ ظلم دار فانی را وداع گفت.»³