تشیّع، مکتب دوری از اعتباریات

می‌رفتند [و] تا صبح [با خود] فکر می‌کردند [که]: این آیه‌ای که امروز پیغمبر خواند چه بود؟ معنایش چه بود؟ حال و هوایش چه بود؟ [لذا] صبح که بلند می‌شد دیگر تکلیف خودش را اختیار کرده بود؛ راه خودش را تشخیص داده بود.

[با خود می‌گفتند:] پس همۀ اینهایی که ما تابه‌حال دیدیم باطل بود! پس این مطالبی که ما تابه‌حال در قریش و مجالس ابوسفیان و ابوجهل و عتبه می‌شنیدیم همه باطل است! این مسخره‌بازی‌ها و انگ زدن‌ها و بر سر این و آن زدن‌ها کجا و این آیاتی که امروز این مرد برای ما دارد می‌خواند کجا؟!

علامه طهرانی: هر یک از آیات قرآن، پتکی است بر نفس امّارۀ انسان

این حرف‌هایی که این [مرد] دارد می‌زند، این آیاتی که به‌قول مرحوم آقا [علامه طهرانی] «هر کدام [مانند] پُتکی است بر نفْس امّارۀ انسان، که ما را از آن تعلقات [جدا می‌کند] ـ به‌شرط اینکه گوش شنوا داشته باشیم، نه‌اینکه [مثل] نوار، این آیات فقط در گوشمان بچرخد! ـ نفْس امارۀ انسان را از تعلق به کثرات و هواهای مختلفۀ به‌صورتْ [و ظاهر،] اسلامی و روحانی و الهی و معنوی! ـ همۀ اینها تعلق در کثرات است بی‌بروبرگرد ـ با این پتک در می‌آورد.

﴿قُلِ ٱللَهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلۡمُلۡكَ مِمَّن تَشَآءُ﴾¹ کیست که روی این آیه فکر کند ولی تکان نخورد؟! «خدایا عزّت از توست، تو بخواهی بالا می‌بری، پایین می‌آوری؛ تو مُلک می‌دهی، تو مُلک می‌گیری.»

مطالعه در تاریخ گذشتگان سبب عبرت‌آمیزی انسان است

مطالعه در کتب و تاریخ گذشتگان خیلی برای انسان عبرت‌آمیز است که انسان را متوجه تکلیف او و طرز فکر او در این دو روز باقیماندۀ از عمر کند، که حدّاقل بفهمیم که این دو روز را چه می‌کنیم! ﴿قُلِ ٱللَهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ﴾² ﴿وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ﴾³ «هرچه در آسمان و زمین است، ‌قدرت و ارادۀ مدیره و مدبرۀ او به‌دست پروردگار است.» [امّا] ما [این آیات را] همین‌طور عین روزنامه می‌خوانیم و جلو می‌رویم [و به معانی آن توجه نمی‌کنیم]!