حقیقت حج ابراهیمی
6اهمیت حج در اسلام
مسئلۀ حج خیلی مسئله مهمیاست و خلاصه یک سِرّی در مسئلۀ حج نهفته است که اگر شخصی بتواند برود ولی نرود، کأنِّ مسلمان از دنیا نرفته است! 1 اینقدر مسئله مهم است.
یک موردی در فامیل دور ما اتفاق افتاده بود که در هنگام فوت [شخصی]، خود افرادی که در دور و بر او بودند، دیدند که آن شخص رو کرد به اینها و گفت: «الآن ملائکه به من میگویند یهودی بمیر یا نصرانی بمیر! من کدام را انتخاب کنم؟!» آن فرد حج نرفته بود! التفات میکنید؟ اینها شوخی نیست! اینهایی که ائمّه برای ما بیان کردهاند شوخی نیست، اینها واقعیتی است که خواستهاند ما را در هر دو آن ـ جنبۀ تکوین و جنبۀ تشریع ـ وارد کنند و نگذارند که عمر را بر تباهی و به خسران بگذرانیم.
شخصی که متمتّع است باید حج را انجام بدهد و برود؛2 حتی در بعضی از فتاوا ذکر شده است که: «افرادی که مستطیع هستند نباید به آن یک حج اکتفا کنند.3 و باید همیشه حرم الهی را از حاجی پر نگه داشت.4 و هیچکس نمیتواند و حق ندارد حتی برای یک لحظه این مسیر حج را ببندد و درب حج را مسدود کند!» 5 باید همیشه [مسیر] حج مفتوح و برای مسلمین باز باشد. و حتی حاکم اسلامی وظیفه دارد که اگر افراد به حج نمیروند، پول بدهد و افراد را به حج بفرستد تا اینکه همیشه این حج دارای افراد زائر و افرادی که از مکانهای بعیده برای آنجا آمدهاند باشد.6 قضیّه، خیلی قضیّۀ مهمی است.
دستورالعمل بزرگان هنگام سفر حج
شکرگزاری به درگاه خدا
خُب حالا ما چه کنیم و در این سفر به چه نحو باشیم؟ اولین مطلبی که بزرگان در اینجا میفرمودند این است که: وقتی انسان میخواهد بهسوی حج و بهسوی خدا حرکت کند، اولین کاری که میخواهد بکند این است که باید شکر خدا را انجام بدهد، که خداوند او را برای این عمل موفّق کرده است و توفیق داده است.
- . من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 352 ـ 368:
«رَوَی حَمّادُ بنُ عَمرٍو و أنَسُ بنُ محمدٍ عن أبیهِ جَمیعًا عن جَعفَرِ بنِ محمدٍ عن أبیهِ عن جَدِّهِ عن عَلیِّ بنِ أبی طالِبٍ علیهم السّلام عن النَّبیِّ صلّی الله علَیه و آله و سلّم أنَّهُ قال لَه:... یا عَلیُّ کَفَرَ بِاللهِ العَظیمِ مِن هَذِهِ الأُمَّةِ عَشَرَة... و مَن وَجَدَ سَعَةً فَماتَ و لَم یَحُج... یا عَلیُّ تارِکُ الحَجِّ و هو مُستَطیعٌ کافِرٌ یَقولُ اللهُ تَبارَکَ و تَعالَی: ﴿وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ﴾ یا عَلیُّ مَن سَوَّفَ الحَجَّ حَتَّی یَموتَ بَعَثَهُ اللهُ یَومَ القیامَةِ یَهودیًّا أو نَصرانیّا...». اسرار ملکوت، ج 1، ص 146:
«شیخ صدوق -رحمة الله علیه- در کتاب الفقیه با اسناد خود از امام صادق علیه السّلام از اجدادشان روایت میکند:
رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم در ضمن وصیّتی به امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید:... یا علی! ده گروه از این امت به خدای عزّوجلّ کافر شدند: (آنگاه یک یکآنها را بر میشمرند تا میرسند به تارک حجّ)؛ و از جمله آنان کسی است که خداوند به او مکنت و قدرت بر ادای حجّ را اعطاء نموده ولی از انجام آن سر باز زده و از دنیا رفته است....
ای علی! کسی که حج را ترک کند درحالیکه استطاعت بر اتیان آن داشته باشد او کافر است. خدای متعال میفرماید: از جانب خداوند برعهده افراد مستطیع فرض و واجب است که حجّ خانه او را بجای آورند. و کسی که کفران نموده سر باز زند، پس بهدرستیکه خداوند از چنین افرادی بینیاز خواهد بود.
یا علیّ! کسی که حج را به تأخیر اندازد تا اینکه مرگ او را فرا گیرد، خداوند او را در روز قیامت، یهودی یا نصرانی مبعوث خواهد نمود.» - . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 7 ـ 15.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 123 ـ 136.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 16 ـ 18.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 20 ـ 22.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 23 ـ 25.
- . من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 352 ـ 368:

