حقیقت حج ابراهیمی

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

و صلَّی اللَه علیٰ سَیّدِنا و نَبیِّنا محمّدٍ و آله الطّاهرین

و لعنةُ اللَه علیٰ أعدائهم أجمعین

کم و بیش رفقا از مسائل مربوط به حج و کارهایی که باید انجام بشود اطّلاع دارند. و مجلس مجلس تعلیم نیست، بلکه به عبارت دیگر مجلس تذکّر و یادآوری است. و چه‌بسا اینکه هر کدام از دوستان مطالبی در خور شأن و موقعیت مسئله در نظر داشته باشند، که با تذکّر آنها همه بهره‌مند شوند.

چند نکته در قضیّۀ حج از آنچه که از بزرگان ـ به‌خصوص مرحوم آقا و یا مرحوم آقای حداد ـ شنیده شده است به‌نظر می‌رسد، که آنها را خدمت رفقا عرض می‌کنیم. و بعد اگر رفقا سؤالاتی هم دارند مطرح کنند که در حدود وسع و به اندازۀ فهم قاصر خودمان نسبت به آنها مطالبی عرض شود.

اهتمام علامه طهرانی بر اقامه فریضه حج

مرحوم آقا و همین‌طور بزرگان و بالأخص ائمّه علیهم السّلام نسبت به مسئلۀ حج، خیلی با نظر خاصی می‌نگریستند. و قضیّۀ حج را یک تغییر اساسی در نفس و روح و در منش و کردار تلقّی می‌کردند، و گویا برای حج جدای از سایر عبادات حساب خاص خود آن را باز می‌کردند! و تعبیری که از حج می‌آوردند با تعبیر سایر افراد تفاوت داشت، و آن تحریک و عامل و داعی و سبب برای فریضۀ حج را یک قدری وسیع‌تر و عمیق‌تر از سایر مطالبی که مطرح شده است می‌دانستند!¹

این‌طور در یاد و در ذهنم هست که وقتی ایشان در بیمارستان لبّافی‌نژاد بودند و چشم ایشان را عمل می‌کردند، ما در خدمت ایشان بودیم. و یک مسئله و مطلبی راجع به حج مطرح شد. ایشان خیلی عجیب یک مسئله‌ای را فرمودند، گرچه خب این مسئله را به‌طور عام تا به‌حال مطرح نکرده‌ام و یا اگر کسی هم از ایشان سؤال می‌کرد چه‌بسا مانند سایر افراد پاسخ می‌دادند، ولی نظر ایشان این بود که:

آن‌قدر این فریضۀ حج مهم است و آن‌قدر برای رشد انسان و تحوّل انسان اثر حیاتی دارد که حتی اگر در مسیر احتمال خطر جانی هم برود، ارزش این را دارد که انسان به‌سمت مکّه و کعبه حرکت کند!