حقیقت حج ابراهیمی

به‌نظر می‌رسد که انسان چندان به فکر بدن و جسم و اینها نباشد بهتر است تا اینکه ملاحظه این [مسائل] را کند! بلأخره این بدن روی زمین نمی‌ماند و به قول معروف، من می‌گویم: اگر قوم‌وخویش برندارند شهرداری برمی‌دارد! مسئله خیلی قابل توجه نیست.

سؤال: آیا زنی که عذر دارد بهتر است در مدینه با عذر محرم شود یا در مسجد شجره؟

جواب: غیر از مسجد شجره نمی‌شود در جایی محرم شد! زن می‌آید در همان مسجد شجره محرم می‌شود، می‌آید در مسجد شجره احرام می‌بنندد و بیرون می‌رود؛ یعنی از یک طرف آمدن و حرکت کردن و از طرف دیگر رفتن اشکالی ندارد.¹

سؤال: در کعبه باید طواف وداع بکنیم یا نه؟

جواب: اشکالی ندارد. البتّه همان خود طواف نساء طواف وداع هم هست!² اما درعین‌حال باز خود طواف وداع کردن مستحب است.³

سؤال: بعد از حج تمتّع می‌شود عمرۀ مفرده انجام داد؟

جواب: نه‌خیر، نمی‌شود.

سؤال: درحال طواف می‌شود به دیوار کعبه دست زد یا نه؟

جواب: عرض کردم که نمی‌شود.

سؤال: اگر زن نمی‌داند که تا موقع ظهر روز نهم پاک می‌شود و می‌تواند عمرۀ تمتّع به‌جای آورد یا نه، به چه نیتی محرم شود؟

جواب: باید احرام را به نیت عمرۀ تمتّع ببندد، بعد اگر تا ظهر روز نهم پاک شد که هیچ؛ اگرنه، آن عمرۀ او با همان احرام تبدیل به احرام عمرۀ مفرده می‌شود. بعد از اینکه اعمال را انجام داد دیگر احتیاج به احرام مجدّد نیست و همان احرامی که در مسجد شجره بسته است، همان احرام او تبدیل می‌شود، به نیت عمرۀ مفرده نیت می‌کند و می‌رود کارها را انجام می‌دهد، بعد اعمال حج و طواف نساء را که انجام داد و بیرون آمد، می‌رود در مسجد تنعیم و آنجا احرام عمرۀ مفرده می‌بندد؛ چون عمرۀ تمتّع دیگر فوت شده است. عمرۀ مفرده‌ای مثل یک عمرۀ مفرده انجام می‌دهد و بعد از احرام بیرون می‌آید.⁴

سؤال: برای زن عذردار رفتن به پشت قبرستان بقیع و در حیاط مسجدالنّبی چگونه است؟