حقیقت حج ابراهیمی

در آنجا نمازخواندن روی فرش اشکال ندارد، حتی می‌توانید نماز واجبتان را هم در همان‌جا بخوانید، تقیّه است و مهم نیست. نباید این‌طور تصوّر کنید که [باید حتماً] برای نماز بروید در جای دوری که سنگ باشد! می‌توانید همان‌جا کنار قبر رسول خدا و کنار ضریح هم بایستید.

حتماً بین منبر و بین خود قبر رسول خدا که «رَوضَةٌ مِن ریاضِ الجَنَّةِ»¹ است هر روز دو رکعت نماز بخوانید، خیلی مهم است؛² مرحوم آقا خیلی به این قضیّه تکیه داشتند و به ما هم امر می‌کردند که حتماً نماز را در همین‌جا بخوانید. رفقا هر روز بعد از نماز زیارت به زیارت ائمّۀ بقیع علیهم السّلام مشرّف بشوند و باید در هنگام زیارت ائمّۀ بقیع آنها را هم در تحت ولایت رسول خدا بدانند، نه مستقلاً!

آداب زیارت ائمّۀ بقیع علیهم السّلام

وقتی که دارید ائمّۀ بقیع را زیارت می‌کنید اولاً آرام زیارت کنید، صدا را بلند نکنید، واقعاً باید چقدر تأسّف خورد بر این افراد نادان که می‌آیند در قبرستان بقیع و شروع می‌کنند به داد و بیداد و گریه و سینه‌زدن و روضه و عزاداری و حال زیارت را از همه می‌گیرند! خب آقاجان برو در هتل گریه کن، برو آنجا روضه بخوان، چرا داد می‌زنی؟ چرا بیداد می‌کنی؟ و همین‌طور در حرم امام حسین و سایر حرم‌ها؛ آنجا که جای داد زدن نیست! جای آرامش است و هر کسی باید درحال خودش باشد. انسان می‌رود گریه را جای دیگر می‌کند، روضه را جای دیگر می‌خواند، کسی که ایراد نمی‌گیرد! آن‌وقت اینها می‌آیند داد می‌زنند: «ای قبرت کجاست! ‌ای غریب! ای فلان!» و از این چیز‌ها، موجب ناراحتی دیگران می‌شوند و حال را از دیگران می‌گیرند. انسان باید در یک‌هم‌چنین امکنه‌ای با آرامش برود جلو بایستد و زیارت کند. منتهی همان‌طوری‌که عرض کردم، انسان باید آنها را در تحت ولایت رسول خدا بداند، نه مستقلاً!

موقعی‌که رفقا و دوستان مرد ـ چون به خانم‌ها اجازه نمی‌دهند ـ خواستند زیارت بخوانند کفش‌های خود را دربیاورند و در کناری [بگذارند!] حتی خانم‌ها؛ چه وارد قبرستان بشوید یا نشوید، هیچ فرقی نمی‌کند و از نقطه‌نظر زیارت هیچ تفاوتی ندارد. وقتی که رفقا وارد قبرستان می‌شوند کفششان را در کناری دربیاورند و در تمام قبرستان پابرهنه حرکت کنند؛ چون در اینجا، نه‌تنها در کنار ائمّۀ بقیع که بی‌احترامی و بی‌ادبی به ساحت مقدّسه ائمّه است، بلکه بسیاری از بزرگان و اولاد رسول خدا و صحابۀ جلیل‌القدر و زن‌های بزرگوار پیغمبر و اولاد ائمّه علیهم السّلام در همین قبرستان بقیع پراکنده هستند و دأب مرحوم آقا این بود که نعل و کفششان را در همان کنار درمی‌آورند و در تمام راه‌های قبرستان با پای برهنه حرکت می‌کردند. این‌هم راجع به این مسئله.