حقیقت احیای ذکر اهل بیت (علیهم السلام)

وقتی که آمدیم بیرون ـ می‌گفتند من هفت، هشت ساله بودم؛ ولی معلوم بود خیلی دقت داشتند، آخر یک بچۀ هفت هشت ساله که اینها را بفهمد معلوم است که خیلی استعداد و هوش بلایی دارد. ـ گفتند آقاجان شما چه گفتید به او که این‌طوری شد؟ ایشان جواب دادند به او گفتم: خدا سایۀ روس را از سر ما کم نکند!

یعنی فعلاً چون روس و انگلیس با هم درافتاده‌اند این جناب اعلی‌حضرت شما عنایت به این مجالس دارند، اگر آنها با هم آشتی بکنند که پدر من و شما را این وسط درمی‌آوردند و ترتیب همه را می‌دهند! خدایا این دوتا را به جان هم بیندازد که ما لا اقل یک نفسی بکشیم.

می‌گفت به او گفتم خدا سایۀ روس را از سر ما کم نکند.

خب این اهل دنیا! اهل دنیا همین هستند! مطالب و مجالس‌شان همین است. ولی خب بالأخره حساب‌های دیگری هم هست، حساب‌های دیگری هست و به قول مرحوم آقا دنیا را به اهلش بسپاریم، دنیا را به اهلش بسپاریم و به کار خود باشیم. این بهترین راهی است که می‌توانیم انجام بدهیم.

لزوم رعایت حال مخاطبین

لذا متکلم باید ببیند که مطالب را برای مخاطب دارد می‌گوید، نباید مقداری صحبت بکند که موجب ملال او بشود. یعنی اگر یک شخص بهترین مطالب را هم بخواهد بگوید، اگر قرار باشد آن مطالب را اضافه بگوید، موجب خستگی او خواهد شد، آن خستگی، اثر آن مطلب را از بین می‌برد. لذا منبر خوب است که بیش از چهل، چهل و پنج دقیقه طول نکشد. و حتما در منبر روضه باشد. به قول مرحوم آقا روضه نمک منبر است! ایشان می‌فرمودند منبر بدون روضه مثل غذای بی‌نمک است، غذایی که نمک ندارد، غذایی [است] که برای مریض درست می‌کنند. روضه است که می‌آید به این منبر نمک می‌زند.

یک وقت ـ خدا رحمت کند ـ مرحوم مطهّری که آمده بود منزل ما، داشت به مرحوم آقا می‌گفت ـ من داشتم می‌شنیدم، نشسته بودم ـ آقا این کتاب معاد شناسی که شما نوشته‌اید ـ البتّه خطی بود آن‌موقع، و داشت نگاه می‌کرد ـ این روضه‌هایش را حذف کنید تا همۀ مطالب یکدست بشود. ایشان می‌فرمودند بدون روضه اصلا این کتاب فایده‌ای ندارد!