تحقق‌بخشی امام زمان به حقیقت الله اکبر

حالا عجیب‌تر از این در این عبارت و در این اذکار عَشره مبارکه ـ که مستحب است و از امیرالمؤمنین علیه السّلام روایت شده است و مرحوم سید بن طاووس در اقبال بیان می‌کند ـ حضرت در آنجا می‌فرماید: لا إله إلّا الله عَدَدَ لَمحِ العُیون این خیلی عجیب است! آنچه که ما، آنچه که ما از موجودات مستقل می‌پنداریم نفی تعیّن در او هست؛ اما چشم بهم زدن دیگر معنای لا إله إلّا الله [بدهد] یعنی چه؟ چشم بهم زدن دیگر چه معنا دارد، مگر چشم بهم زدن یک امر وجودی است، مگر چشم بهم زدن یک امر مستقل است؟ بلی، آن حرکتی که از خود آن موجود سر می‌زند، خود آن حرکت هم وجود است. همان‌طوری‌که در فلسفه متعالی صدرالمتألّهین اثبات شده است که حرکت از باب وجود است.¹ همان‌طوری‌که بقیّه موجودات یک وجود مستقل و استقلالی دارند، حرکت هم یک وجودی است در عرض بقیّه موجودات، مُنضمّ به بقیّه موجودات و همراه با آنها. بناءً علی هذا در اینجا پروردگار به خود این حرکت که ما او را حتّی یک امر عدمی می‌پنداریم، تطبیق کلمه مبارکه لا إله إلّا الله فرموده است. بعضی از عرفا نقل می‌کنند وقتی که حال توحیدی برای آنها دست داده بود و این معنای لا إله إلّا الله در نفس آنها جلوه کرده بود و متجلّی شده بود، آنها می‌گویند نگاه کردیم دیدیم یک حیوانی حرکت می‌کند، خود آن حیوان به معنای لا إله إلّا الله است. حالا [حقیقت] اینها چیست؟ باید بماند، باید برسیم. حلوای تَن تَنانی تا نخوری ندانی.

این چیزهایی که ما بیان می‌کنیم، خیال نکنید که ما هم خودمان خبری است. نه آقا! اینها را ما از کتاب‌ها برداشتیم و برای شما نقل می‌کنیم. ولی حدّ یقین و آن مقدار مُسلَّم این است که این معانی هست، اینها واقعیّت دارد. باید دنبال آنها برویم و اهلش را پیدا بکنیم سربسپاریم تا ما را برسانند. غیر از این هیچ خبری نیست همه ول معطّل هستیم.

حکایاتی از حالات توحیدی برخی از عرفا و سالکین