بازگشت بهسمت خدا و آثار آن
10بازماندن ابوحنیفه از پاسخ به سؤالات امام صادق
حضرت امام صادق علیه السّلام روزی به أبیحنیفه میفرمایند:
ای أبیحنیفه، چه میگویی و چهکار داری میکنی؟! چه مرامی در پیش گرفتهای؟! برای چه داری خلق را إضلال و گمراه میکنی؟! بگو ببینم معنای این آیۀ شریفه که میفرماید: ﴿سِيرُواْ فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا ءَامِنِينَ﴾؛1 «در این مسیر شبها و روزها بهطور امن و با آرامش حرکت کنید و به سیْر بپردازید» چیست؟
گفت: «منظور مابین مکّه و مدینه است.» حضرت فرمودند:
بین مکّه و مدینه اینهمه قطاعالطریق نبودند و اینهمه افراد نیستند و اینهمه قتل و غارت بین مکّه و مدینه انجام نمیگیرد؟! این معنای امن است؟! این معنای آرامش است؟!
چیزی جواب نداد. حضرت فرمودند:
بگو ببینم منظور از این آیه شریفه که میفرماید: ﴿وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنٗا﴾؛2 «هر کسی داخل در این بیت بشود، از هر گزند و از هر ألمی محفوظ و مصون خواهد بود» چیست؟»
گفت: «منظور مکّه و همین مسجدالحرام است.» حضرت فرمودند:
همین مسجدالحرام نبود که حجّاج بن یوسف آمد به دستور عبدالملک مروان این مسجدالحرام را به منجنیق بست و هزارها نفر را در همین مسجدالحرام به قتل رساند و کعبه را با منجنیق تخریب کرد؟! این معنا معنای آرامش است؟!
آن وقت حضرت فرمودند:
منظور از امانت، ولایت ما اهلبیت است. منظور از حرم آمن، ما اهلبیت هستیم. منظور از ﴿سِيرُواْ فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا ءَامِنِينَ﴾، بیعت با قائم ما آلمحمّد است که هر کسی با آن حضرت دست بیعت واقعی ببندد و خود را تسلیم آن حضرت کند و مرام او را در پیش بگیرد و فقط او را در مخیّلۀ خود راه دهد، در دنیا و در آخرت با آن حضرت و در چادر آن حضرت و در خیمۀ آن حضرت خواهد بود. منظور از این آیات، این است.3
بنابراین ما دیگر جای عذری برایمان نمانده است؛ خدایی داریم با این وسعت رحمت و با این وسعت کرم و با این وسعت مغفرت!
ارزش توبه در نزد خداوند در کلام رسول خدا
- سوره سبأ (٣٤) آیه ١٨. امام شناسی، ج ١٧، ص ٥٠٩:
«سیْر کنید در آنجا شبهایی را و روزهایی را با کمال امنیّت.» - سوره آل عمران (٣) آیه ٩٧.
- علل الشرائع، ج ١، ص ٨٩ ـ ٩١؛ الاحتجاج، ج ٢، ص ٣٦٠، با قدری اختلاف در مصادر.
- سوره سبأ (٣٤) آیه ١٨. امام شناسی، ج ١٧، ص ٥٠٩:

