جایگاه انسان در عالم هستی
19این آیه، بسیار آیۀ امیدوار کنندهای است.
جابر بن عبداللَه انصاری از رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم روایتی نقل میکند. میگوید از رسول خدا شنیدم که فرمود:
لا یَموتَنَّ أحدُکم إلاّ و هوَ یُحسِنُ الظّنَّ باللَه، و کَم مِن قومٍ أرداهُم سوءُ الظّنّ باللَه.1
«مبادا شما بمیرید درحالیکه حسن ظنّ به خدا در وجود شما نباشد! چهبسیار اقوامی بودند که آمدند و همین سوءظنّی که به خدا و به رحمت خدا و به بخشش و فضل خدا داشتند آنها را از بین برد!»
این روایت بسیار امیدوار کننده است که انسان احساس کند بالأخره بشر است و جایزالخطا است؛ گناه و خطا میکند، ولی راه توبه باز است!
ماه رمضان گذشت. ماهی که خدای متعال در آن ماه ما را به پذیرایی خودش دعوت کرده بود، ماهی که ماه عبادت و توبه و إنابه و بخشش بود. رسول خدا فرمود:
فإنّ الشّقیَّ مَن حَرُم غفرانَ اللَه فی هذا الشّهر العَظیمِ؛2 «آدم بیچاره و بدبخت آن کسی است که ماه رمضان بر او بگذرد و او از رحمت خدا محروم باشد!»
واقعاً خیلی عجیب است! یعنی ماه رمضان ماهی است که خدای متعال با تمام توان برای بخشش و آمرزش بندگان پا به میدان گذاشته است و تمام اسباب و وسایل را فراهم کرده است.
در روز عید از خدا چه بخواهیم؟
امروز چه روزی است؟ امروز روز عید است! روزی است که خدای متعال بهواسطۀ این نعمت و بهواسطۀ ورود در این میهمانی، به بندگانش عیدی میدهد! عیدی عبارت از چیست؟ آیا عیدی عبارت از قضای حاجات است؟! آیا عیدی عبارت از برآورده شدن گرفتاریها است؟! آیا عیدی عبارت از صحت و سلامتی بدنی است؟! آیا عیدی عبارت از رفع گرفتاریها و مسائل دنیا است؟! البته ممکن است اینها هم عیدی باشد، ولی عیدی داریم تا عیدی! و ما نباید [آن عیدی واقعی را] از دست بدهیم! آن عیدیای را که خدا در امروز میدهد در دعای قنوت خواندیم:
اللَهمّ... أسألُک بحقّ هذا الیومِ الّذی جَعلتَه لِلمُسلمینَ عیدًا و لِمحمّدٍ صلّی اللَه علیه و آله ذُخرًا و شَرفًا و کَرامةً و مَزیدًا.
- مسند أحمد، ج ٣، ص ٣٩٠، با قدری اختلاف.
- الأمالی، شیخ صدوق، ص ٩٣.

