پیامبر و اهلبیت او، شایستهترین اُسوه و مقتدا در مسیر لقای الهی
9شما خیال میکنید که خدا به [صورت] عادی و به همین راحتی تاج کرامت و تاج افتخار ولایت تامه را بر سر ائمه گذاشته و آنها بر روی تخت نشستهاند و ملائکه از یمین و یسار دنبال آنها را گرفتهاند و آنها را باد میزنند؟! نه آقا، اینطوری نیست! اول خود اینها آمدند و به این آیه عمل کردند، خود اینها اول کسی بودند که آمدند و آن طعم تلخ محبت و طمع تلخ زحمت و مرارت تعلق به پروردگار را بر خود خریدند و گفتند ما این هستیم.
امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید: «ألا و إنّکم لا تَقدِرونَ علیٰ ذلک و لکن أعینونی بوَرعٍ و اجتهادٍ و عفّةٍ و سَدادٍ؛1 شما نمیتوانید به پای من برسید، ولکن یک قدری و یک کمی جلو بیایید، عیب ندارد ما از شما قبول میکنیم!»
کلام امیرالمؤمنین در لزوم تأسّی به پیامبر
امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید:
«و لقد کان فی رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم کافٍ لک فی الأُسوَة... فتأسَّ بنبیّک الأطیَب الأطهَر، فإنّ فیه أُسوةً لمَن تأسّیٰ و عَزاءً لمَن تَعزّیٰ، و أحبُّ العبادِ إلیٰ اللَه المُتأسّی بنبیّه و المُقتَصُّ لأثرِه... و لقد کان فی رسول اللَه [صلّی اللَه علیه و آله و سلّم] ما یدلّک علیٰ مَساوی الدّنیا و عُیوبها.»2
حضرت میفرماید که پیغمبر کفایت میکند که شما به او تأسّی کنید، برنامۀ او را مدّ نظر قرار بدهید، در تاریخ پیغمبر تفکر و تأمل کنید، بهدنبال مطالعۀ احوال و أفعال پیغمبر و کیفیّت اختلاط او با افراد و خصوصیّات او بروید و منتظر این نباشید که از این شخص یا آن شخص مطلب بشنوید، بلکه خودتان بروید و کتابها را مطالعه کنید، ببینید پیغمبر در قضایای مختلف چگونه عمل میکرد و آن را بهکار ببندید! چرا منتظر این هستید که هر شخصی بیاید و بر طبق سلیقۀ خود مسائل را برای شما تفسیر و توجیه کند؟! چرا خودتان نمیروید و به مآخذ رسیدگی نمیکنید و صحیح را از سقیم تشخیص نمیدهید؟!
- نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٤١٧. ترجمه: مطلع انوار، ج ١٢، ص ٣٥٤، تعلیقه:
«آگاه باش که شما بر چنین رفتاری توانا نیستید، ولی مرا به ورع و کوشش و عفّت و پیمودن راه سداد و رشاد یاری کنید.» - نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٢٢٦ ـ ٢٢٨. امام شناسی، ج ٩، ص ٢٧٨ و ٢٧٩:
«و تحقیقاً در رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله حقیقت و واقعیتی است که برای تو در تأسّی کردن، و اقتدا کردن به او کفایت میکند.... پس تو ای مرد مسلمان، تأسّی کن به پیغمبر خودت که از همه پیامبران پاکتر و پاکیزهتر، طیّب و طاهرتر است ـ که درود باد بر او و بر آل او ـ زیرا که در او الگو و نشانه و مادّه تأسّی و پیروی است برای کسی که اقتدا کند و تأسّی نماید، و نشانه و علامت صحیح انتساب است برای کسی که بخواهد خود را به او نسبت دهد.... و تحقیقاً در رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله چیزی است که راهنمای تو است بر بدیهای دنیا، و عیوب و زشتیهای دنیا!»
- نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص ٤١٧. ترجمه: مطلع انوار، ج ١٢، ص ٣٥٤، تعلیقه:

