
غدیر، روز غلبۀ عقل بر احساسات
روایت امام عسکری علیه السلام دربارۀ چگونگی دستگیری خدا از بندگان.
غدیر، روز غلبۀ عقل بر احساسات
19پس امام را که داریم و در آن شک و شبهه نداریم؛ حداقل ما شبهه نداریم، حالا بقیه دارند داشته باشند. اگر شبهه نداشتند اینطور عمل نمیکردند! و طبق مبانی تشیّع و احادیث و روایات، این را هم میدانیم که امام غیبت و حضور ندارد.1 یعنی همانطوریکه امام در یک جا باشد، ولی از دیدگان پنهان باشد ـ مثل افرادی که در زمان امام باقر علیه السّلام در قم بودند ـ، بودن و اشراف امام علیه السّلام مثل این است که در کنار امام نشسته است و با امام دارد حرف میزند و صحبت میکند و هیچ تفاوتی نمیکند؛ لذا نمیتواند تکان بخورد. اگر خاطرهای به نظرش بیاید، وقتی به مدینه میرود حضرت میفرمایند: همچنین خاطرهای به ذهنت عبور کرد؟!2 پس معلوم میشود اگر همه را دور بزنیم، اماممان را نمیتوانیم دور بزنیم!
ما شب بلند میشدیم و یک فکری میکردیم. صبح که خدمت مرحوم آقا میرفتیم، میگفتند: «بله، بله، آدم در عالم تخیلات همچنین تفکراتی هم دارد!» عجب! یک فکر و خیال هم نمیتوانیم بکنیم؟! حالا چه برسد به اینکه بخواهیم یک کاری انجام بدهیم! [فقط یک فکر] و خیال میکنیم پتۀمان را روی آب میریزند، حالا اگر بخواهیم جامۀ عمل هم به آن بپوشانیم دیگر خیلی عالی میشود!
پس معلوم میشود امام را نمیشود دور زد و از او مخفی کرد. چون او از ما به ما نزدیکتر است عزیزم! قبل از اینکه این تخیل و فکر در تو بیاید، اول در او آمده است، بعد در تو میآید! کجای کار هستی؟! نهاینکه اول این فکر در تو آمد و بعد او اطلاع پیدا کرد؛ بلکه از نفس او آمده و در تو قرار گرفته است. و طبق قاعدۀ علّیّت که [امام] مُجری مشیّت خدا در اسماء و صفات است، اول از نفسِ کلّی او عبور کرده است و حالا در فکر تو پیدا میشود و میل و خطورش در تو پیدا میشود. چه بد، چه خوب، بر حسب آن مسائلی است که شخص دارد؛ اگر نفس پلید باشد، خطور پلید میشود و اگر نفس پاک باشد، خطور هم پاک میشود.
- رجوع شود به الکافی، ج ١، ص ٣٧١ ـ ٣٧٢.
- قرب الإسناد، ص ٤٣؛ الإرشاد، ج ٢، ص ١٨٥. همچنین راجع به علم غیب ائمّۀ اطهار علیهم السّلام رجوع شود به الکافی، ج ١، ص ٢٥٦ ـ ٢٥٧.
