شروع دعوت علنی، معنای سنت و برخی از سنن رسول خدا
39با توجّه به شرایط فعلی، نباید موی سر را بلند کرد و باید موی سر را زد. البتّه نه اینکه کاملاً زد، بلکه در یک حدّ متعارف مقبول، یعنی آن حدی که خود انسان میتواند این مطلب را بفهمد.
ولی صحبت در این است که آیا ما بگوییم پیغمبر نیز همینطور بود؟ این میشود توجیه! خیر، پیغمبر اینطور نبوده است، حتّی یک نفر از افرادی که خصوصیّات پیغمبر را بیان کردهاند نگفته است که پیغمبر موی سرشان را میزدند. اینهمه ما روایت داریم، حتّی یک نفر نیز نگفته است که امام سجّاد را دیدم موی سرش را زده بود، بلکه نقل تمام افراد برخلاف این است. اگر مو گذاشتن سنّت باشد، زدن مو سنّت نیست.
امّا فهمیدن و بیان این مسئله یک مطلب دیگر است، که آن فرق میکند. ما باید بگوییم که پیغمبر چطور بود، نباید مطلب را مخفی کنیم، مخفیکردن غلط است. در روایت داریم: «ارسال لحیه از سنن مُرسَلین است و مستحب است.»1
در آنجایی که در روایت عبارت «مستحب است» آمده باشد، این میشود سنّت. انسان لحیه را بلند کند، امّا نه آن مقداری که تا هرجا میخواهد برسد، برسد؛ بلند کردن لحیه تنها به یک مقدار متعارف جایز است!2 موی سر را نیز باید بلند کرد، البتّه نه در این شرایط، این شرایط برای ما ملاکی بهدست میدهد که باید طبق آن ملاک عمل کنیم. امّا اگر ما بخواهیم تاریخ پیغمبر و تاریخ ائمّه علیهم السّلام را براساس مسائل خودمان توجیه کنیم، این خلاف است. اگر من بیایم از فلان جای تاریخ پیغمبر کم کنم، دیگری هم میآید از فلان نقطه کم میکند، پس چه فرقی کرد؟ من بر طبق شرایط و بر طبق منویات و منافع خودم بگویم: اینمقدار از تاریخ پیغمبر بیان نشود! خب او هم میگوید: آنمقدار بیان نشود! علّت بدبختی ما مسلمین در همین است!
این مسئله را عرض میکنم تا تمام موارد شبهه از بین برود. حدود پنجاه نفر
- من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 130.
- الکافی، ج 6، ص 486.

