شروع دعوت علنی، معنای سنت و برخی از سنن رسول خدا

42

مرد و زن با همدیگر یک زندگی را تشکیل داده‌اند؛ پس چرا ارث زن نصف ارث مرد باشد؟! چرا زن نصف مرد ارث ببرد؟!
می‌گوییم: «چون مرد نفقۀ زن را می‌دهد!»¹
می‌گویند:
بسیار خوب، شما در اینجا تبصره بزنید و بگویید: در آنجایی که مرد نفقۀ زن را می‌پردازد، دو برابر می‌برد؛ امّا در آنجایی که هر دو با هم کار می‌کنند، به‌صورت مساوی ارث می‌برند؛ یا در جایی که زن نفقۀ مرد را پرداخت می‌کند، زن باید دو برابر مرد ارث ببرد!
خب این مطلب، مطلب خیلی خوبی به نظر می‌رسد. مسائل حقوق‌بشر از این قبیل است.
1. وسائل الشّیعة، ج 26، ص 94 و 95:
  «عَن مُحَمَّدِ بنِ سِنانٍ، أنَّ الرِّضا علیه السّلام کتَبَ إلَیهِ فیما کتَبَ مِن جَوابِ مَسائِلِهِ: ”عِلَّةُ إعطاءِ النِّساءِ نِصفَ ما یُعطَى الرِّجالُ مِن المیراثِ: لأنَّ المَرأةَ إذا تَزَوَّجَت أخَذَت و الرَّجُلَ یُعطِی، فلذلک وُفِّرَ عَلَى الرِّجالِ؛ و عِلَّةٌ أُخرىٰ فی إعطاءِ الذَّکَرِ مِثلَی ما تُعطَى الأُنثَى: لِأنَّ الأُنثَىٰ فی عیالِ الذَّکَرِ إنِ احتاجَت و علیهِ أن یَعولَها و عَلَیهِ نَفَقَتُها، و لَیسَ عَلَى المَرأةِ أن تَعولَ الرَّجُلَ و لا تُؤخَذُ بِنَفَقَتِهِ إنِ احتاجَ، فَوُفِّرَ عَلَى الرِّجالِ لذلک، و ذَلِکَ قَولُ اللهِ عَزَّوَجَلَّ: ﴿ٱلرِّجَالُ قَوَّٰمُونَ عَلَى ٱلنِّسَآءِ بِمَا فَضَّلَ ٱللَهُ بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ وَبِمَآ أَنفَقُواْ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡ﴾.*“»
  ترجمه: «علّت اینکه زنان نصف مردان ارث داده می‌شوند آن است که: چون زن همسر اختیار کند، مال می‌ستاند ولى مرد مى‌پردازد، به همین جهت است که حقّ مرد را بیشتر قرار‌داده‌اند. و علّت دیگرى که به مرد دو برابر زن ارث داده می‌شود آن است که: اگر زن نیازی پیدا کند در تحت سرپرستی مرد است و بر عهدۀ مرد است که او را کفالت نماید و نسبت به امورش قیام نماید و نفقه‌اش را بپردازد؛ امّا زن، نفقه‌دهندۀ مرد نیست و اگر مرد هم نیاز داشت، نفقه و خرجش را از زن مطالبه نمی‌کنند. از این جهت، خداوند سهم مرد را بیشتر قرار داده است، و این همان گفتۀ خداوند عزّوجلّ است که می‌فرماید: ﴿مردان را بر زنان، تسلّط و حقّ نگهبانى است؛ به‌واسطۀ فضیلتى که خدا بعضى را بر بعضى داده است، و به‌واسطۀ مخارج زندگى و نفقه‌اى که مردان‌ از اموال خود به آنها مى‌دهند.﴾» (محقّق)
  * سوره نساء (4) آیه 34.