کیفیت نزول اسماء الهی در موجودات

﴿قَالَ إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلۡمٍ عِندِيٓ﴾؛¹ [قارون] گفت: «نه‌خیر! من اینها را با توان و ادراک و علم خودم به‌دست آورده‌ام!» نشستم و نقشه کشیدم که این کار را انجام بدهم یا آن کار را انجام بدهم، این معامله سودش بیشتر است یا آن معامله؛ بندۀ خدا! چه کسی این نقشه‌ها را در کلّه‌ات قرار داد؟! چرا تا دیروز نمی‌توانستی این نقشه‌ها را بکشی؟!نشستم روی علم خودم و روی نقشه‌های ذهنی خودم، روی حساب‌هایی که کردم و روی توان خودم کم‌کم این گنج‌ها به‌دست آمد. کاری هم انجام نمی‌دهم، همه‌اش هم برای من است.

و عاقبتش را هم دیدیم که چیست!²

اصل علم و اصل رزق و اصل مال، حق و از ناحیۀ پروردگار است و [آنها را] به خود بستن باطل است.

بلعم باعورا و نسبت‌دادن اسماء الهی به خود

﴿وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱلَّذِيٓ ءَاتَيۡنٰهُ ءَايٰتِنَا فَٱنسَلَخَ مِنۡهَا فَأَتۡبَعَهُ ٱلشَّيۡطٰنُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡغَاوِينَ * وَلَوۡ شِئۡنَا لَرَفَعۡنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهُۥٓ أَخۡلَدَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ﴾.³

قضیّۀ بلعم باعورا یکی از داستان‌های عبرت‌انگیز است. بلعم باعورا یکی از افرادی بود که خدا به او عنایت کرده بود. او را به خودش نزدیک کرده بود و به او مقام قرب داده بود. قدرت داشت و مستجاب الدَّعوة بود و دعاهایش در میان مردم. مستجاب می‌شد⁴ [خداوند به او می‌فرماید:] «این چیزهایی را که ما به تو دادیم، نباید در خلاف راه ما صرف کنی! با پیغمبر ما که دیگر نباید دربیفتی!»

حضرت موسی می‌خواهد آن شهر را بگیرد. بلعم باعورا به وسوسۀ مردم، علیه حضرت موسی نفرین می‌کند! ⁵ عجب! [خداوند به او می‌فرماید:] «باید بدانی [که] همۀ چیزهایی که ما به تو عنایت کرده‌ایم، از ناحیۀ ماست؛ [اگر] بخواهیم، از تو می‌گیریم.» لذا خدا هم از او گرفت.

بنابراین تمام حقایقی که ما می‌بینیم در این عالم وجود دارد، اصل و حقیقت آن مختص به ذات پروردگار است و تمام آنچه روی آن را گرفته، مربوط به ماست و این خلط و آمیزش است.