عدم اطلاع ملائکه از سرّ الهی در ذات انسان
11از یکی مانند بهترین خلق خدا امام [امام هادی] علیه السلام فرزندی به وجود میآورد که وقتی میآیند بشارت تولد آن فرزند را به امام (امام علی النقی) علیه السلام بدهند، حضرت گرفته [و] ناراحت میشوند [و] رو میکنند به آن شخصی که در کنار[شان] نشسته میفرمایند: «خدا میداند که از این طفل چه مسائلی بر شیعیان [وارد] میآید.»1 از بهترین خلق خدا در روی زمین و حجت خدا یکی اینطور میشود. از حضرت نوح؛
پسر نوح با بدان بنشست *** خاندان نبوتش گم شد سگ اصحاب کهف روزی چند *** پی مردم گرفت و مردم شد2 فرزندی به وجود میآید که مشمول قهر و غضب خدا واقع میشود:
این یکطرف [اما] از آنطرف نگاه میکنیم از ابوبکر بدترین [و] شقیترین خلق خدا در زمان خود، فرزندی (محمد بن ابیبکر) به وجود میآید که از اولیای خدا[ست] و از آن اوتاد و اولیایی میشود که امام رضا علیه السلام میفرمایند: «شیعیان علی سه نفر بودند: سلمان، اباذر، محمد بن ابیبکر.»3 قضیه اینطور است. این به چه جهتی است؟ ما دیگر نمیدانیم و اینجا دیگر عاجزیم. نه [تنها] من، [بلکه] شما هم نمیدانید؛ خودش میداند چهکار میکند. تمام این خلایق، بندگان او هستند و خودش میداند چهکار میکند. اینجا دیگر ما عقلمان نمیرسد و عاجزیم.
یک نفر را مانند یزید بن معاویه به آن کیفیت [قرار میدهد]، و فرزند همین یزید بن معاویه (معاویة بن یزید) [را] از شیعیان امیرالمؤمنین میکند.4 یک نفر را مثل سنِدی بن شاهِک، قاتل موسی بن جعفر میکند [با] آن همه اذیتهایی که برای موسی بن جعفر به وجود آورد،5 [اما] فرزند همین سندی بن شاهک از شیعیان امیرالمؤمنین [است]!6 این کاری است که او انجام میدهد؛ ما نمیدانیم.
فداکاریهای پیامبر اکرم برای به رساندنِ انسان به حقیقت توحید
میخواستم قضیهای از پیغمبر نقل کنم؛ قرار شد از پیغمبر بگوییم [ولی مدام] به حاشیه میرویم. ظاهراً دیگر وقت اجازه نمیدهد و مجلس طولانی میشود.
- رجوع شود به کمال الدین، ج 1، ص 321.
- گلستان سعدی، باب اول، مثل 5، ص 24.
- الاحتجاج، ج 2، ص 441 با قدری اختلاف:
«...قالَ [الرّضا علیهالسلام]: إنَّ شيعَتَهُ الحَسَنُ و الحُسَينُ و سَلمانُ و أبوذَرٍّ و المِقدادُ و عَمّارٌ و محمّدُ بنُ أبيبَكرٍ الّذينَ لَم يُخالِفوا شَيئاً مِن أوامِرِه... .» - رجوع شود به تاریخ الیعقوبی، ج 2، ص 254؛ تاریخ حبیب السیر، ج 2، ص 130 و 131؛ مروج الذهب، ج 3، ص 72 و 73.
- رجوع شود به الهدایة الکبری، ص 265 ـ 267.
- ابوالفتح محمود بن الحسین الرّملی معروف به «کُشاجِم السندی» از نوادگان سندی بن شاهک میباشد که ترجمۀ آن در شذرات الذهب، ج 4، ص 321 و الأعلام، ج 7، ص 167 آمده است. وی از بزرگان شعراء، فضلاء، کُتّاب، خطباء، منجّمین، ادباء و اطبّاء قرن سوم هجری میباشد و تألیفاتی در این زمینهها از ایشان باقی مانده است. در وصف و محبّت امیرالمؤمنین و اهلبیت علیهم السلام اشعار غرّائی سروده است. دراینباره رجوع شود به مناقب آل ابیطالب علیهم السلام، ج 1، ص 326 و ج 2، ص 120 و ج 3، ص 306 و ج 4، ص 49 و 83 و 117 و 336. (محقق)

