معنای شریعت و تفاوت آن در هر امّتی
14پیغمبر اکرم میفرماید: «قولوا لا إله إلّا الله تُفلِحوا»؛ اگر منظور [پیغمبر] این است که فقط لاإلهإلّاالله بگویید و به چیز دیگر کار نداشته باشید، امثال عمر و ابوبکر [به وجود میآید]! اگر [منظور] پیغمبر اکرم [این است که] لاإلهإلّاالله بگویید و قدری به معنا توجه داشته باشید، امثال صحابۀ پیغمبر [به وجود میآید]. یا اگر پیغمبر اکرم بفرماید: «منظور از لاإلهإلّاالله این است که معنای لاإلهإلّاالله را در وجود خود احساس کنید و غیر از آن معنا هیچچیز در وجودتان تجسّم و تجسّد پیدا نکند» سلمان فارسی [به وجود میآید].
لزوم انضمام رسائل عملیه به دستورات سلوکی اولیای الهی
[لاإلهإلاالله به] یک معناست؛ هر مقدار خود را به آن معنا نزدیک کردی، شریعت تو همان خواهد بود. پس ما دو شریعت و سه شریعت نداریم؛ شریعت، شریعتِ واحد است؛ دستور، دستورِ واحد است. آنچه در رسالههای عملیه مینویسند، باید بهانضمامِ دستورات سلوکی در یک کتاب جمعآوری شود. آنچه بهعنوان مطالب کلی، فقها و مجتهدین ماـ أعلَی الله مَقامَهم ـ میفرمایند با آنچه علمای ربانی ـ سلام الله علیهم اجمعین ـ بیان میکنند، باید در یک مجموعه جمعآوری و گردآوری شود.
اگر شخصی از زیر بار این تکالیف شانه خالی کند، فقط به آنها گرایش پیدا میکند و اگر شخصی آن دستورات و این مسائل را توأم بگیرد، به شریعت واقعی راه پیدا میکند. برای رسیدن به شریعت واقعی باید تحتِنظر کسی درآمد که به متن واقع و به حقیقت رسیده باشد؛ در غیر این صورت، با انتشار فرمول بهنحو عموم، گسترش دادنِ رساله بهنحو عموم، و بیان احکام بهنحو کلی، آن طَرْفِ واقعی و حقیقی بسته نخواهد شد.
بنابراین آنچه خداوند برای هر فردی به مقتضای بینش و احساس و شاکلهاش تکلیف کرده است، یک دستور بیشتر نیست و آن شریعهای است که او را به واقع برساند؛ والسّلام! در این دستور نماز، روزه، حج، زکات، نماز شب، بِرّ به والدین، صدقات، انفاق، اذکار و اوراد وجود دارد.

