معنای شریعت و تفاوت آن در هر امّتی

در اینجا ما می‌خواهیم از نکتۀ تفاوت احکام بین امت پیغمبر و اُمم سالفه، آن استفادۀ مطلوب را برای مطلب بعدی بکنیم.

علت تفاوت تشریع میان امت‌های مختلف

چرا احکام در اُمم گذشته، با امت پیغمبر فرق می‌کرد؟ چرا روزه در زمان پیغمبر اکرم با آن زمان‌ها متفاوت بود؟ چرا حج در این زمان تشریع شده [ولی] در گذشته نبود؟ چه اشکالی داشت که خدا برای امت حضرت نوح یا حضرت موسی یا حضرت عیسی هم خانه‌ای درست می‌کرد و می‌فرمود: «بروید و دورش بگردید»؟ یا اینکه چه اشکالی داشت احکامی که در زمان پیغمبر اکرم بود، در زمان گذشته هم تشریع می‌شد؟ چه تفاوتی میان امت پیغمبر آخرالزمان با اُمم گذشته و انبیاء سَلَف بود؟

آیا خداوند متعال در جعل و تشریع احکام، صرفاً دستوری را به‌عنوان امور روزمره تشریع می‌کند؟! مثل‌اینکه چند نفر پیش شما بیایند و بگویند: «ما این کار را می‌خواهیم انجام بدهیم.» شما می‌گویید: «آقا تو این کار را انجام بده، تو هم آن کار را انجام بده و تو هم برو آن کار [دیگر] را انجام بده؛ اگر جایتان را هم عوض کردید، اشکالی ندارد!» فرض کنید یکی باید دَمِ در بایستد و از ورود افرادی که مناسبتی ندارند جلوگیری کند. خب چه حسن بایستد چه حسین فرقی نمی‌کند؛ بیست دقیقه او بایستد بیست دقیقه کس دیگر بیاید و بایستد، اینطوری است قضیه؟ آیا قضیّه این‌طور است؟! آیا احکام الهی براساس امور دل‌بخواهی است که هیچ نظم و حساب‌و‌کتابی ندارد؟

فرض کنید پیغمبری به خدا عرض می‌کند: «خدایا، برای امتم چه حکمی جعل می‌کنی؟» خدا هم یک دستگاه کامپیوتری دارد، [کلید آن را ] می‌زند [و می‌گوید:] «ببینیم حالا چه کم داریم، چه زیاد داریم؟ برایشان چه جعل کنیم؟» [خطاب به پیامبرش می‌گوید:] «الآن وضع امتت چطور‌ است؟ خرجی‌شان زیاد است [یا] کم است؟» [کلید] دستگاه را می‌زند، یک کارت درمی‌آید: «بیا تو هم برو این را انجام بده!» که [در این صورت] چه‌بسا اگر این امت‌ها جابه‌جا می‌شدند و ما در آن زمان بودیم [و] آنها در این زمان بودند، مسئله و حکمشان چندان تفاوت پیدا نمی‌کرد! آیا قضیه این‌طور است؟!