عقل و عشق، دو بال سالك براي رسيدن به كمال

 واسطه حج پیدا می‌كنیم به مرتبه‌ای است كه وقتی در آن دنیا رفتیم می‌گوییم ای كاش خیلی بیش از این ما درصدد رفتن به حج برمی‌آمدیم و گرچه خب آن را مورد عقاب قرار نمی‌دهند وقتی كه سخت باشد و چیز باشد ولی اهمیت حج و رسیدن ..... حتی من بعضی اوقات چیزهایی شنیدم، شنیدم كه بعضی‌ها حتی اجازه می‌دهند بر اینكه شخص هم فرض بكنید كه تا شب شوال كه جمع كرده شب شوال برای اینكه رفع استطاعت از خودش بكند همه اموالش را ببخشد مثلا اینقدر مال زنت، اینقدر مال دخترت، اینقدر مال پسر و بعد هم چی چی و بعد هم خب دیگر مستطیع نیستیم، تمام اینها حرام است، حرام در حرام در حرام در حرام است و خدا هم پدرش را درمی‌آورد.

 در استطاعت بدنی همینقدر كه یك شخص بتواند ولو با كمك دیگران، ولو با استعانت و كمك دیگران بتواند در آنجا حضور پیدا بكند و برای او ازدحام خطر نداشته باشد خب هستند بعضی از افراد، بیماران قلبی هستند یا فرض كنید كه بعضی از بیمارانی كه ناراحتی‌های عصبی و امثال ذلك دارند خب اینها خود اطباء متخصص و متعهد بنده كاری به تدین و اینها ندارم متخصص ولی متعهد و راستگو، طبیب باید متخصص باشد یك، دوم صادق باشد و متعهد باشد، بنده اطبائی سراغ دارم كه حتی اینها مسلمان نیستند، طبیب مسلمان گفته كه روزه نگیر اما این طبیب یهودی گفته نه آقا روزه بگیری اشكال ندارد از نظر من اشكال ندارد، آن یهودی گفته بگیر این مسلمان گفته كه نه، اینها چیه؟ این مسائل چیه و فلان و این حرفها؟ توجه می‌كنید؟ نه! در این مسئله [تدین‌] لازم نیست. طبیب متخصص و صادق و متعهد، اگر آن تشخیص بدهد كه رفتن به حج احتمال خطر دارد رفع استطاعت می‌كند و استطاعت برداشته می‌شود ولی اگر نه، بگوید تو می‌توانی بروی، ولی در جاهای شلوغ نباید بروی، با كمك با دیگران و در محیط مناسب می‌توانی حتی اگر نیابت بگیری اشكال ندارد یعنی فرض كنید كه یك شخص می‌رود در آنجا نگاه می‌كند می‌بیند كه نمی‌تواند طواف كند، خب نائب می‌گیرد خودش حضور پیدا كرده یك شوط طوافش را انجام می‌دهد، بقیه را می‌گوید دیگری انجام بدهد یا فرض كنید كه با این وسائل و این چرخها و اینها انجام بدهند در آنجایی كه می‌توانند، حتی اگر آن هم نشد نیابت می‌گیرد، راجع به سعی صفا و مروه هم نیابت می‌گیرد چه اشكال دارد؟ راجع به سنگ زدن، بنده در همین سفرهایی كه مشرف می‌شدیم در خدمت دوستان، خود من به خیلی از خانم‌ها می‌گفتم كه برای چی می‌آیید؟ شما بشینید، نیایید اصلا، نیابت بدهید به شوهرتان، به بچه‌تان نیابت بدهید چون می‌دیدم حالش حال مساعد نیست، و مخصوصا آن روز اول كه سنگ جمره عقبه هست خب در آن موقع قطعا خطراتی بود و حتی یك مرتبه من از سر راه برگرداندم گفتم شما اینجا برای چی دارید می‌آیید؟