نظام تربیتی عالم وجود

لذا این مطلب، بسیار بسیار مسئله مسئله مهمی است، همه‌مان باید متوجه این قضایا، مطالب باشیم كه اولا تجدید نظر و مطالبی كه برای افراد اتفاق می‌افتد، این یك امر طبیعی و بدیهی است. این فرد، تا این مرتبه می‌تواند مسائل را درك كند، و بعد دركش تغییر پیدا می‌كند و خب نوع دیگری ... بسیار خب! كسی كه جلوی این قضیه را نگرفته!

بنده شب چهارم فوت مرحوم آقا صحبت كردم در مشهد و گفتم پدر ما فوت كرده؛ خدا كه نمرده! هركسی، هرجایی و هر مكانی می‌داند و به هركسی، باید مراجعه كند؛ الآن هم می‌گویم: شرعا، عقلا، عرفا واجب است بر كسی كه می‌داند در جای دیگری و در محل دیگری و در موطن و موقف دیگری مطلبِ بهتر، عالی‌تر و راقی‌تر به دست می‌آید، اگر نرود ... و حرام است این‌كه ... چرا حرام است؟ این‌كه می‌آید جای بقیه را می‌گیرد. وقتی كه تو به این مطالب اعتقاد نداری، چرا می‌آیی جای دیگران را می‌گیری؟ چرا می‌آیی باعث می‌شوی كه موقعیت برای افراد تنگ‌تر بشود؟ بسیار خب! خدا خیرت بدهد، پدر و مادرت را خدا بیامرزد كه این موقعیت را فراهم كردی برای افراد دیگر.

علی كلّ حال، ره چنان‌رو كه رهروان رفتند. مكتب ما، آن‌چه را كه تصور می‌كنیم و جمله آخر: آن‌چه را كه درك كردیم. مكتب ما، مكتب حرّیت و آزادی است. مكتب ما، یعنی مكتبی كه به دنبالش هستیم؛ حریت و آزادی است.

این مطلب را همه دوستان و همه رفقا می‌دانند، كه به تنها مطلبی كه من در عمر خودم، از زمان طفولیت یك همچنین حالی بود تكیه كردم تا الآن، مسئله مسئله حریت است. من با مرحوم‌ پدرم، بالاتر از این؟ هیچ‌كس از دوستان، رفقا، حتی هم‌بحثی‌های ایشان، به اندازه من با پدرش انقدر كلنجار نرفته! در مسائل، در مطالب علمی، در غیر علمی. در یك قضیه، همان سه سال آخر عمر ایشان، در یك مسئله توحیدی، ما با ایشان صحبت می‌كردیم. این بگو، آن بگو، آن بگو، هر دفعه می‌رفتیم مشهد، یك ساعت، فلان ...