حقیقت معنای عزت و مراتب آن

عزیز به كسی می‌گویند كه هیچ جهت نقصان و ضعفی نداشته باشد كه بخواهد بواسطه آن ضعف خود را به صورت و ظهوری درآورد كه آن ضعف را بپوشاند، این را می‌گویند عزیز، كسی كه در میان دوستانش مورد احترام و توجه هست به او می‌گویند عزیز، كسی كه از نظر ظاهر دارای یك پست و مقامی هست به او می‌گویند عزیز، عزیز به كسی می‌گویند كه جهتی در او وجود دارد كه به واسطه آن جهت در خود احساس كمی و خلاء نمی‌كند حالا یا این عزت عزت ظاهری باشد مثل این كه فرض كنید یكنفر به یك ریاستی، وزارتی، سلطنتی، حكومتی یا پست و مقامی برسد كه نسبت به همان اداره‌اش، شهرش، مملكت و اقلیمش دارای برتری باشد كه دیگران او را مورد توجه و احترام و كرنش قرار بدهند، اینها عزتهای ظاهری و اعتباری است كه یك روز می‌آید و یك روز می‌رود، دو روزِ دنیا كه ما به این منصب رسیدیم، دیروز كه افراد جواب سلام ما را نمی‌دادند حالا كه پشت این میز و كرسی نشستیم تا كمر هم همان‌ها برای ما خم می‌شوند این مال چی است؟ این مال عزت ظاهری و اعتباری است تا دیروز جواب سلام ما را نمی‌داد ولی حالا كه این موقعیت به دست آمده دو ساعت هم پشت در انتظار می‌نشیند برای این كه پنج دقیقه ملاقات كند.

این‌ها عزت های اعتباری است یك روز می‌آید و یك روز می‌رود و این عزت خب طبعاً مراتب مختلفی دارد حالا عزت یا بواسطه مال برای انسان حاصل می‌شود یا به واسطه مقام یا به واسطه جهات ظاهری زیبایی و امثال آن برای انسان ظاهر می‌شود یا به واسطه علم ظاهر می‌شود فردی كه عالم است مورد توجه افراد دیگر ممكن است قرار بگیرد.

یك عزت، عزت واقعی است یعنی عزتی است كه انسان در خود احساس نقص نمی‌كند، احساس خلاء نمی‌كند، فقیر است پول در جیبش ندارد ولی در مقابل غنی كه می‌ایستد سرش بالاست این عزیز است، رعیت است ولی در مقابل سلطان كه می‌ایستد سرش بالاست سرش را خم نمی‌كند، وقتی به ادارات رجوع می‌كند كنار مدیر اداره برای این كه پرونده را امضاء كند این طوری نمی‌كند [سرش را كج نمی كند] سرش بالاست این كاغذ را می‌دهد این را لطفا امضاء كنید اگر بگوید وقت ندارم [می گوید] خداحافظ شما التماس بكند خواهش بكند، تمنا بكند، لطف بفرمائید، در كلامش‌ نیست این عزیز است و او ذلیل، فردی است كه در مقابل غنی و حاكم و افراد دیگر كه مناصب دنیوی، چشم و گوش و قلب و ضمیر آن ها را پر كرده است احساس برتری می‌كند و به آنها می‌خندد و واقعا از ته دل می‌خندد و وقتی كه آن ها را می‌بیند با یك سربلندی و مناعت و كرامت دارد نگاه می‌كند.