جایگاه مساله استدراج و توقف و سکون در سلوک

 همین ناراحتی ظاهری کفایت می‌کند؟

 استاد: بله، البته مسئله نهی از منکر خب مراتبی دارد انسان وقتی که یک منکری را می‌بیند خب وقتی که موسیقی هست باید دربیاید، برود در حیاط که پرواضح است یا این که فرض کنید که اگر گفتگوی محرم و نامحرم است خب اصل مجلس حرام است و طبعا باید شرکت نکنیم چون همین که در یک مجلسی انسان ببیند زن و مرد دارند با هم می‌گویند و می‌خندند و شوخی می‌کنند فضای مجلس متعفن می‌شود و کدورت او را می‌گیرد و این مجلس می‌شود مجلس حرام. مجلسی فرض کنید که مجلس شرب خمر است، در مجلس شرب خمر چطور حرام استانسان شرکت کند گرچه خودش شرب خمر نکند، در سفره‌ای که خمر است، یکی از محرمات همین است که انسان در سفره ای که خمر است حرام است [بنشیند] گرچه خودش هم خمر نمی‌خورد ولی نفس نشستن در آن جا، این موجب کدورت می‌شود علاوه بر این، مسئله نهی از منکر در این جا مطرح است که انسان نمی‌تواند نسبت به این مسائل بی‌تفاوت باشد. البته انسان باید ناراحتی خودش را اظهار کند اگر می‌تواند که مؤثر باشد که هیچ. اگر نباشد بدانند که این نسبت به قضیه ناراحت است و خودش را نمی‌تواند با جو موجود تطبیق بدهد.

 تلمیذ: ..... کدورت که حاصل شد ما چطور می‌توانیم آن کدورت را از خود دور کنیم؟ با مراقبه بیشتر و نرفتن برطرف می‌شود؟

 استاد: بله البته راجع بهاین مسائلی که به شما گفتم همان اظهار ندامت و استغفار خودش رفع کدورت می‌کند و ذکر استغفراللَه ربی و اتوب الیه به طور مداوم مسئله را برطرف می‌کند در صورتی که انسان نسبت به آن قضیه تقصیری نداشته باشد. بسته به این است که انسان چه کاری انجام بدهد. اگر یک وقتی عملی انجام داده است که این به حقوق افراد دیگر مرتبطاست برای از بین رفتن آن کدورت حتما باید این مسائل را ملاحظه کند. اگر غیبتی کرده تهمتی زده، باید برود حلالیت بطلبد اگر غیبت کرده چنان چه استغفار کند البته در مورد غیبت اگر به گوش آن نرسیده نباید انسان برود از او حلالیت بطلبد، یک وقتی اشتباه نشود چون در این جا کار بدتر می‌شود. باید خودش استغفار کند و از آن افراد بخواهد که به او مطلب را نرسانند [تا] مؤمن نسبت به مؤمن دیگر سوء ظن پیدا نکند. بله اگر به گوشش رسید حتما حلالیت بطلبد. فرق است بین تهمت و بین غیبت. این یک راه است. راه دیگر تصمیم جدی است، تصمیم جدی برای این که دیگر [مرتکب این کار نشود.] اینامر او را عوض می‌کند و منقلب می‌کند، نه تصمیم ظاهری بلکه تصمیم جدی یعنی تصمیمی‌که خللی در آن نباشد. و همین طور پرداختن به مسائل عادی اینها خودش یکی از اموری است که موجب تغیر و تحول خواهد شد. چیز