عقلانیت در سلوک

این دو مطلب اگر رعایت شود: اولا حجم به یک نحوه باشد که مشخص نباشد و الا در چادر هم این حجم معمولی پیداست این مقدار اشکالی ندارد. منظور آن کیفیتی است که خب جلب توجه می‌کند. اگر این طور باشد آن هیچ اشکالی ندارد نه شرعا و نه سلوکا هیچ مانعی برای او وجود ندارد. خیلی از دوستان ما هستند در کشورهای عربی یا در خارج در سایر ممالک خارجی غیر از کشورهای عربی، اینها از بنده که سؤال کردند بنده همین پاسخ را دادم و آنها هم به همین کیفیت هستند و بنده هم در این ارتباط‌ها و ملاقات‌ها با همین پوشش‌ها و با همین حجاب‌ها هم ملاقات می‌کنم و از این نقطه نظر هیچ منعی برای این مسئله وجود ندارد. نظر مرحوم آقا رضوان اللَه علیه هم بر همین قضیه بوده است‌

سؤال: معنای این روایت که فرمودند اگر فقر از یک در وارد شود ایمان از در دیگر خارج می‌شود چیست؟ آیا اثر طبیعی فقر بی ایمانی است وجزو لاینفک آن به شمار می‌رود که همه روزه مردم به این استنداد می‌کنند و دزدی و سرقت و دیگر اعمال شنیع و زشت را توجیه می‌کنند ... یا خیر؟

جواب: البته این روایت، روایتی صحیح است و مطابق با استعدادهای افراد این روایت بیان شده است البته از آنجایی که درجات ایمان مختلف و متفاوت است بعضی افراد هستند طبعا فقر را ممکن است با نهایت شدت تحمل کنند بدون اینکه کمترین خمی بر ابرو وارد کنند و این را بپذیرند و هیچ برای آنها مشکلی به وجود نیاید. ولی خب خیلی از افراد هستندکه اغلبیت و اکثریت افراد جامعه را این‌‌گونه افراد تشکیل می‌دهند، از این نقطه نظر خب چرا، فقر ممکن است موجب زلّات و لغزش‌هایی برای آنها بشود. ولی علی ای حال، آن شخصی که مبادرت به عمل خلاف می‌کند باید متوجه باشد که دقیقا در همان دامی افتاده است که شیطان می‌خواهد. چون فقری که انسان را به دزدی وادارد دزدی را برای انسان تصحیح نمی‌کند بلکه همان دزدی و سرقت و عمل خلاف در اینجا دقیقا همان نقشه‌ای است که شیطان می‌کشد و انسان باید توکل بر خدا کند و تحمل کند و خود را با افراد دیگر مقایسه کند و ناراحتی‌های دیگران را مدّ نظر بیاورد و خود را در ارتباط با این مسئله، مسئله خود را تفویض کند تا اینکه خداوند هم تحمل او را بالا ببرد و هم چه‌بسا موجب تغییر و تحول در او بشود.