مرتب سازی:
علت ثبوت احكام الهی و مبانی اخلاقی در شرایط مختلف زمانی و مكانی
39علّت چیست؟
جواب: شما در این جا انوار ملکوت مرحوم آقا را بخوانید.
سؤال: لطفا مفهوم طی طولی و طی عرضی [را بیان کنید]
جواب: عرض کردم بنده درحدّی نیستم که .... طیطولی مربوط به عوالم سبعه فوق است که عالم ظاهر است و عالم مادّه و بعد عالم مثال و برزخ و بعد ملکوت علیا و ملکوت سفلی و همین طور بعد عالم جبروت ولاهوت و در مرتبهآخر که عالمینیست و [از آن به] عالم فنا تعبیر میشود و امّا طی عرضی عبارت است از آثار و ظهورات صفات و اسماء پروردگار در همان عالم. یک وقت شما کره زمین را طی میکنید و از مملکتها و بلاد و دریا و کوه و اینها مطّلع میشوید، این را میگویند طی عرضی یک وقتی نه از کره زمین به کره ماه میروید طول را طی میکنید و همین طور بالا، این را میگویند طولی. نسبت به سماوات درون و غیب هم مسئله به همین کیفیت است.
سؤال: بنابر آن چه که فرمودید که طی ارضی با گناهان قطع میشود، با استغفار وتوبه یا زیارت حضرت ابی عبداللَه الحسین ودیگر معصومین، آن قطع و انفصال ایجاد شده با گناه، جبران میشود یا خیر؟
جواب: البتّه داریم که انسان گناهی را که مرتکب شد بالاخره یک نعمتی از او فوت خواهد شد و یک حصّه وجودی از او سلب میشود، من اغترف ذنباً لن یعد أبداً، وقتی انسان یک ذنبی را مرتکب شود دیگر برنمیگردد یعنی یک حصه وجودی از او کم میشود ولکن فضل خدا زیاد است چرا انسان به آن چه را که کم میشود باید نگاه کند؟ به آن چه را که در پیش است باید نگاه کند.
سؤال: با توجّه به فرمایش امام جعفر صادق، مگر دین به جز محبّت است؟ آیا فقط با عشق و محبّت میتوان به مقصد رسید یا این که عقل و عشق با یکدیگر توأم هستند و جدایی ندارند؟ و آیا عشق و محبّت در سلوک عقلانی جایی دارد و این که آیا عقل و عشق دو مرحله جدا از یکدیگر هستند و عشق بدون عقل چیزی نباشد و چیزی جز تخیلات نخواهد بود. لطفاً توضیح بفرمایید.